فلج بلز یک ضعف یا فلج ناگهانی است که عضلات یک سمت صورت را درگیر می کند و بسیار مهم است که بدانید اکثر بیماران طی چند هفته یا چند ماه، بهبودی کامل یا بسیار خوبی پیدا می کنند. این وضعیت به دلیل التهاب عصب هفتم صورت رخ می دهد و گرچه نگران کننده است، اما در بسیاری از موارد خود به خود یا با کمک درمان های اولیه رفع می شود اما در برخی موارد نه و نیاز به درمان فلج صورت دارد.
هدف این نوشته این است که بهعنوان یک راهنمای جامع، تمامی پرسش های تخصصی شما را درباره این عارضه، از تشخیص تا مدیریت عوارض، با زبانی ساده و روشن پاسخ دهد.
اگر میخواهید ابتدا از هزینههای فیزیوتراپی مطلع شوید، صفحه تعرفه در دسترس شماست.
پرسش و پاسخ در مورد فلج بلز
در این بخش به پرسش های مهم و نظرات بیماران فلج صورت در رابطه با فلج بلز خواهیم پرداخت:
1_ آیا فلج بلز ناشی از سکته مغزی است؟
نه این دو با هم کاملا متفاوت هستند. فلج بلز در واقع یک نوع فلج عصب صورت است که بهطور ناگهانی و بدون هیچ هشدار قبلی اتفاق می افتد. این وضعیت شامل یک ضعف یا فلج کامل در عضلات یک سمت صورت است و به این معنی است که شما نمی توانید بهدرستی چشم خود را ببندید، لبخند بزنید یا ابروی خود را حرکت دهید.
علت اصلی این مشکل، التهاب عصب هفتم یا عصب صورت است که پیام های مغز برای حرکت عضلات صورت را منتقل می کند. خوشبختانه، فلج بلز شایع ترین علت فلج صورت است و در مقابل دیگر دلایل جدی تر، شانس بهبودی بسیار بالایی دارد.
اگر مدت زیادی با این بیماری درگیر بوده اید و نتیجه لازم را دریافت نکرده اید، ما در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی، درمان فلج بلز کهنه را به صورت تخصصی انجام داده و پاسخگوی تمامی نگرانی های شما در این زمینه خواهیم بود.
2. اگر بعد از یک ماه از شروع فلج بلز هنوز نمی توانم لبخند بزنم، آیا باید نگران باشم؟
خیر، جای نگرانی وجود ندارد. با اینکه بیشتر افراد طی ۳ تا ۵ هفته بهبود می یابند، در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد موارد، آسیب به عصب شدیدتر است. در این حالت، ممکن است تا سه ماه طول بکشد تا شما اولین نشانه های بهبودی عضلات صورت را مشاهده کنید. این روند کند غیرعادی نیست و بهبودی حتما رخ خواهد داد.
3. آیا در طول دوره فلج بلز، جویدن آدامس می تواند به بهبودی عصب کمک کند یا وضعیت را بدتر می کند؟
جویدن آدامس نه کمکی به ترمیم عصب صورت می کند و نه آسیبی به آن می رساند. این عمل یک فعالیت خنثی است و تاثیر مستقیمی بر روند بهبودی یا آسیب بیشتر به عصب فلج شده ندارد. بهتر است روی درمان های اصلی که توسط پزشک یا متخصصان توصیه شده اند، تمرکز کنید.
4. من بیش از دو ماه است که به فلج بلز مبتلا شده ام و فقط حدود ۱۰ درصد بهبود پیدا کرده ام.آیا این وضعیت دائمی است؟
خیر، وضعیت شما دائمی نیست. بهبودی از فلج بلز می تواند زمان بیشتری از چند هفته یا چند ماه نیاز داشته باشد، بنابراین نباید ناامید شوید. بهبودی حتما اتفاق می افتد،فقط کافی است صبور باشید و روند درمانی و توانبخشی خود را با پشتکار ادامه دهید.
5. استفاده از کمپرس گرم روی سمت آسیب دیده صورت در طول فلج بلز مفید است؟
بله استفاده از کمپرس گرم روی سمت درگیر صورت توصیه می شود. گرم کردن ناحیه به بهبود گردش خون در بافت های صورت کمک می کند. افزایش جریان خون می تواند در کاهش التهاب و تسکین ناحیه مؤثر باشد که برای آغاز فرایند بهبودی مفید است.
6. فلج بلز چگونه تشخیص داده می شود و معمولا در چه زمانی این اتفاق می افتد؟
فلج بلز به شکل یک ضعف یا فلج ناگهانی در عضلات صورت ظاهر می شود و اغلب بدون سابقه قبلی رخ می دهد. این تشخیص زمانی تایید می شود که پزشک سایر دلایل جدی تر فلج صورت مانند سکته مغزی یا تومور را رد کند. این بررسی ها شامل معاینه کامل، انجام آزمایش ها و در صورت لزوم، تصویربرداری عصبی مانند MRI است.
7. چه عواملی خطر ابتلا به فلج بلز را افزایش می دهند؟
فلج بلز بهطور مساوی زنان و مردان را تحت تاثیر قرار می دهد، اما برخی شرایط خطر ابتلا به آن را بیشتر می کنند. این عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:
- بارداری :احتمال ابتلا به فلج بلز در طول دوران بارداری تا سه برابر افزایش پیدا می کند.
- بیماری های زمینه ای : افراد مبتلا به دیابت و کم کاری تیروئید در معرض خطر بالاتری قرار می گیرند.
- سن بالا : افراد مسن تر نیز نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه قرار دارند.
8. علائم فلج بلز با علائم سکته مغزی چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی در این است که در فلج بلز تمام عضلات یک طرف صورت، از جمله ناتوانی در بستن چشم، ضعیف یا فلج می شود اما در سکته مغزی، اغلب فقط بخش پایینی صورت (دهان و گونه) دچار ضعف می شود و عملکرد چشم ها سالم باقی می ماند. این تمایز در تشخیص اهمیت فراوانی دارد.
9. آیا داروهایی مانند ویتامین ب ۱۲ یا سایر داروها می توانند در مراحل پایانی بهبودی فلج بلز کمک کنند؟
خیر، هیچ داروی خاصی وجود ندارد که مشکلات باقی مانده در مراحل پایانی بهبودی را برطرف کند. در این مرحله، فرد دیگر مبتلا به فلج بلز نیست، بلکه با پیامدها و عوارض آن مواجه است. در این زمان، مداخلات توانبخشی و تخصصی موثرترین راهکار برای بهبودی بیشتر عضلات صورت به شمار می روند.
10. عوارض جانبی رایج مصرف داروهای استروئیدی (مانند پردنیزولون) برای درمان فلج بلز چیست؟
بیشتر عوارض داروهای استروئیدی کوتاه مدت هستند و پس از قطع مصرف دارو از بین می روند. این عوارض شامل بی خوابی، افزایش وزن، ناراحتی معده و تغییرات خلقی هستند. در افرادی که دیابت دارند، این داروها می توانند کنترل قند خون را با مشکل مواجه کنند.
11. آیا فلج بلز می تواند عوارض دائمی ایجاد کند؟
گرچه بیشتر بیماران بهخوبی بهبود می یابند، اما تا ۳۰ درصد از افراد ممکن است دچار عوارض دائمی شوند. عوارض باقی مانده از فلج بلز شامل موارد زیر هستند:
- ضعف جزئی صورت : فرد ممکن است ضعف دائمی و جزئی در عضلات صورت خود داشته باشد.
- مشکلات چشمی :ناتوانی در پلک زدن می تواند باعث خشکی چشم و کم شدن تولید اشک شود.
- حس چشایی ضعیف : کاهش حس چشایی در سمتی از زبان که فلج شده است، یکی دیگر از عوارض احتمالی است.
12. درمان اصلی خط اول برای فلج بلز شامل چه مواردی می شود؟
اولین و مهم ترین گزینه درمانی برای فلج بلز، داروهای کورتیکواستروئیدی مانند پردنیزولون است. این داروها برای کاهش التهاب عصب تجویز می شوند و نشان داده شده است که سرعت بهبودی را افزایش می دهند. اغلب، پزشکان همزمان با استروئیدها، داروهای ضد ویروسی را نیز تجویز می کنند.
13. روند پیشرفت معمولی فلج بلز چگونه است و چقدر طول می کشد؟
روند معمول فلج بلز شامل شروع ناگهانی یا سریع ضعف صورت طی یک تا دو روز است. این ضعف معمولا چند هفته طول می کشد و بیشتر بیماران حدود سه هفته پس از شروع، بهبودی خود را آغاز می کنند. با این حال، بهبودی کامل یا تقریبا کامل ممکن است تا نه ماه نیز به طول انجامد.
14. آیا برای درمان فلج بلز استفاده از طب سوزنی یا تحریک الکتریکی عضلات صورت توصیه می شود؟
بله طب سوزنی و تحریک الکتریکی عضلات صورت از جمله روش هایی هستند که برای درمان فلج بلز استفاده شده اند و در برخی موارد نتایج موفقی نیز به همراه داشته اند. این روش ها به عنوان درمان های مکمل در کنار درمان اصلی دارویی بررسی می شوند.
15. آیا فلج بلز می تواند عود کند و دوباره در فرد رخ دهد؟
بله در بیشتر بیماران پس از برطرف شدن فلج صورت، بیماری به طور کامل درمان می شود. با این حال، در حدود ۱۲ درصد از افراد، احتمال عود مجدد فلج بلز وجود دارد و در حدود ۳ درصد از بیماران نیز ممکن است چندین بار دچار این عارضه شوند.
16. چه توصیه هایی برای محافظت از چشم درگیر در طول شب و هنگام خواب وجود دارد؟
محافظت از چشم آسیب دیده، بهخصوص هنگام خواب که رفلکس پلک زدن وجود ندارد، بسیار ضروری است. برای محافظت از چشم در طول شب، اقدامات زیر پیشنهاد می شوند:
- استفاده از اشک مصنوعی یا پماد مخصوص چشم قبل از خواب توصیه می شود.
- پوشاندن چشم با استفاده از چسب مخصوص یا پچ چشمی در طول شب.
- استفاده از وسیله ای پلاستیکی به نام محفظه رطوبت که مانع از خشک شدن شدید چشم می شود.
18. آیا کشش عضلات (استرچینگ) صورت پس از فلج بلز می تواند مفید باشد؟
بله کشش عضلات صورت قطعا مفید است و می تواند به صاف کردن عضلات سفت کمک کند. با این حال، بسیار مهم است که در انجام این حرکات زیاده روی نکنید. کشش باید ملایم و کنترل شده باشد تا بهبودی عضلات را تسریع بخشد و از آسیب یا فشار بیش از حد جلوگیری کند.
19. آیا پس از گذشت ۷ سال، هنوز می توان عوارض فلج بلز مانند سینکینزی را برطرف کرد؟
بله حتی ۷ سال، ۱۰ سال یا بیشتر از زمان شروع فلج بلز، باز هم می توان روی عوارض آن کار کرد. سینکینزی (حرکات غیرارادی همزمان عضلات) بیشتر یک عادت حرکتی اشتباه در نظر گرفته می شود تا یک بیماری.بنابراین، هرگز برای تغییر یک عادت و جایگزین کردن آن با عادات حرکتی جدید دیر نیست.
20. آیا استفاده از بوتاکس (Botulinum Toxin) برای درمان سینکینزی توصیه می شود؟
بوتاکس می تواند به صورت موقت، علائم سینکینزی را کاهش دهد. این ماده با مسدود کردن ارتباط بین عصب و عضله عمل می کند،اما بوتاکس فقط یک راه حل موقتی برای علائم است و منشأ یا علت اصلی سینکینزی را برطرف نمی کند. به همین دلیل، اثر آن کوتاه مدت است.
21. یک سال از شروع فلج بلز گذشته و من ۷۰ درصد بهبود پیدا کرده ام، آیا هنوز امکان بهبودی بیشتر وجود دارد؟
بله شما هنوز شانس زیادی برای بهتر شدن دارید. بعد از یک سال، معمولا بهبودی اولیه متوقف می شود. در این مرحله، هدف ما رفع عوارض باقی مانده است. این عوارض شامل سینکینزی (حرکت همزمان عضلات) و سفتی صورت هستند. این مشکلات خود به خود از بین نمی روند، اما با برنامه های توانبخشی فردی و تخصصی می توان آن ها را به شدت کاهش داد.
22. اگر هنگام خمیازه کشیدن، احساس می کنم که عضلات چشمم هم حرکت می کنند، آیا این علامت سینکینزی است؟
این حرکت غیرارادی بهاحتمال زیاد نشانه ای از شروع سینکینزی است. سینکینزی یعنی عضلات مختلف صورت بهطور همزمان و ناخواسته حرکت می کنند. اگر در همان هفته های اول بعد ازتجربه فلجی هستید، ممکن است کمی زود باشد. بهطور کلی، دیدن حرکت غیر معمول یک عضله هنگام انجام دادن یک حرکت دیگر، معمولا خبر از شکل گیری این عارضه می دهد.
23. اگر سینکینزی در صورت من ایجاد شده است، آیا این عارضه دائمی خواهد بود؟
خیر، سینکینزی یک عارضه دائمی نیست، اما برای کاهش اثرات آن باید سخت تلاش کنید. سینکینزی (حرکت غیرارادی همزمان عضلات) خودبه خود از بین نمی رود. شما می توانید با مشورت متخصصان و پیگیری یک روش توانبخشی خاص، برای کاهش این عارضه تلاش کنید.
24. آیا می توان سینکینزی را هفت سال پس از شروع فلج بلز درمان کرد؟
بله حتی ۷ سال، ۱۰ سال یا ۲۰ سال پس از شروع فلج بلز، باز هم می توان سینکینزی را مدیریت و اصلاح کرد. سینکینزی به عنوان یک عادت حرکتی اشتباه در نظر گرفته می شود. از آنجا که هرگز برای تغییر یک عادت دیر نیست، می توان با تمرینات توانبخشی، این عادت حرکتی اشتباه را کاهش داد و آن را با حرکت صحیح جایگزین کرد.
25. برای کاهش علائم سینکینزی در خانه، چه کارهایی را می توانیم انجام دهیم؟
چندین اقدام عملی وجود دارد که می توانید در خانه برای مدیریت سینکینزی انجام دهید:
- صورت خود را به زور وادار به انجام حالت های مختلف نکنید.
- ماساژ دادن صورت به صورت روزانه بسیار مفید است.
- به صورت آگاهانه تلاش کنید تا عضلات صورت را شل و آرام نگه دارید.
- از موقعیت هایی که استرس شما را افزایش می دهند، دوری کنید.
همچنین برای سهولت کار میتوانید از خدمات فیزیوتراپی در منزل کلینیک مربوطی نیز استفاده کنید.
26. آیا سینکینزی تنها به دلیل انجام بیش از حد تمرینات صورت ایجاد می شود؟
خیر، سینکینزی فقط به دلیل زیاده روی در تمرینات ایجاد نمی شود. سینکینزی بهاحتمال زیاد زمانی شکل می گیرد که بهبودی عصب صورت زمان زیادی طول بکشد (بیشتر از چند هفته). این تاخیر نشان دهنده آسیب شدیدتر به عصب است. البته، انجام بیش از حد تمرینات صورت ممکن است شکل گیری یا شدت سینکینزی را افزایش دهد.
27. آیا مصرف داروی پردنیزولون برای ۲.۵ ماه می تواند به بهبودی فلج بلز کمک کند؟
پردنیزولون یک داروی استروئیدی است که هدف آن کاهش و مبارزه با التهاب عصب صورت است. این دارو به طور مستقیم درمانی برای فلج بلز محسوب نمی شود، اما با کاهش التهاب، به عصب کمک می کند تا فرایند بهبودی را آغاز کند. استفاده طولانی مدت از استروئیدها باید حتما تحت نظر پزشک انجام گیرد.
28. به جز ضعف عضلات صورت، چه علائم دیگری ممکن است با فلج بلز همراه باشند؟
علاوه بر ناتوانی در حرکت صورت، بیماران ممکن است علائم دیگری را در سمت درگیر صورت تجربه کنند. این علائم به صورت زیر هستند:
- مشکلات شنوایی : شنیدن صدای بلندتر از حد معمول در گوش سمت آسیب دیده.
- اختلال در حواس : احساس زنگ زدن در گوش یا کم شدن حس چشایی در سمت درگیر زبان.
- کاهش ترشحات :کاهش تولید بزاق دهان یا اشک در همان سمت صورت.
سخن پایانی
فلج بلز در بیشتر افراد یک عارضه موقتی است که با بهبودی کامل یا تقریبا کامل همراه می شود. اقدام سریع برای درمان دارویی و حفاظت دقیق از چشم آسیب دیده، مهم ترین گام های اولیه هستند. اگر عوارضی مانند سفتی یا سینکینزی باقی بماند، نگران نباشید زیرا این عوارض با پیگیری یک برنامه توانبخشی تخصصی قابل مدیریت و کاهش هستند.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان با فلج بلز یا عوارض باقی مانده آن مانند سینکینزی روبرو هستید، اگر بهدنبال خدمات تخصصی از کلینیک فیزیوتراپی در شرق تهران هستید ، کلینیک مربوطی میتواند گزینهای مطمئن برای شروع درمان شما باشد. زمان را از دست ندهید. همین حالا برای رزرو نوبت مشاوره با ما تماس بگیرید تا گام نخست برای دستیابی به بهبودی کامل و افزایش کیفیت زندگی تان را بردارید.
شماره تماس جهت هماهنگی:
۰۲۱-۲۶۷۰۲۰۸۸
بدون دیدگاه