فیزیوتراپی ریه یک روش درمانی تخصصی است که به بهبود عملکرد سیستم تنفسی، افزایش ظرفیت ریهها و تسهیل تخلیه ترشحات از ریهها کمک میکند. این درمان بهویژه برای افرادی که از بیماریهای تنفسی مزمن مانند آسم، برونشیت، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) یا پس از عمل جراحی ریه رنج میبرند، مؤثر است. فیزیوتراپی ریه با استفاده از تکنیکهایی مانند تمرینات تنفسی، تخلیه ترشحات ریه، ماساژ تنفسی و الکتروتراپی به بهبود تنفس، کاهش تنگی نفس و افزایش کیفیت زندگی کمک میکند. این روشها به فرد کمک میکنند تا توان تنفسی خود را بازسازی کرده و از علائم بیماریهای ریوی بکاهد.
در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی، خدمات فیزیوتراپی ریوی متناسب با وضعیت بیمار، سطح عملکرد تنفسی و شدت بیماری طراحی و اجرا می شوند.
طی فیزیوتراپی ریه دقیقا چه مراحلی طی میشود؟
فیزیوتراپی ریه یا فیزیوتراپی تنفسی، نوعی روش درمانی غیردارویی است که با تمرینات هدفمند و تکنیک های فیزیکی به بهبود عملکرد ریه، افزایش ظرفیت تنفسی و دفع ترشحات اضافه از مجاری تنفسی کمک می کند. این روش به ویژه برای افرادی که دچار بیماری های مزمن تنفسی، عفونت های شدید ریه، یا اختلال در تهویه ریه شده اند، بسیار مفید است.
مشکلات شایع ریه که نیاز به فیزیوتراپی دارند
فیزیوتراپی ریه در شرایط مختلفی به بیماران توصیه می شود. از بیماری های مزمن و التهابی گرفته تا مشکلات پس از جراحی یا دوران نقاهت، این روش می تواند مفید باشد.
در این بخش به مهم ترین اختلالات و بیماری هایی که نیازمند مداخلات فیزیوتراپی ریوی هستند اشاره می کنیم.
1. بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
این بیماری یکی از شایع ترین دلایل نیاز به فیزیوتراپی ریه است. بیماران COPD اغلب دچار تجمع ترشحات، کاهش ظرفیت تنفسی و ضعف عضلات تنفسی هستند.
2. آسم مزمن و مقاوم به درمان
در مواردی که داروها بهتنهایی پاسخ گو نیستند، فیزیوتراپی با تمرکز بر کنترل تنفس و تقویت عملکرد عضلات تنفسی به کاهش علائم کمک می کند.
3. ذات الریه و عفونت های ریوی
پس از ابتلا به عفونت های شدید، فیزیوتراپی به تخلیه ترشحات و باز شدن مجاری تنفسی کمک می کند.
4. جراحی قفسه سینه یا شکم
بعد از عمل های جراحی، به دلیل درد یا محدودیت حرکتی، تنفس بیمار با مشکل مواجه شده و ممکن است ریه ها دچار افت عملکرد شوند. فیزیوتراپی در این موارد به بازتوانی تنفس کمک می کند.
5. بیماری های نورولوژیک مانند ALS یا سکته مغزی
در این بیماران، ضعف عضلات تنفسی می تواند منجر به مشکلات تنفسی شود که نیازمند تمرین و تقویت از طریق فیزیوتراپی است.
6. عوارض کووید-۱۹
بسیاری از مبتلایان به کرونا حتی پس از بهبودی، با کاهش ظرفیت ریه و ضعف عمومی سیستم تنفسی مواجه می شوند که نیاز به بازتوانی ریوی دارند.
فواید انجام فیزیوتراپی ریه
فیزیوتراپی برای ریه نه تنها به بهبود عملکرد تنفس کمک می کند، بلکه کیفیت زندگی بیماران را به طور قابل توجهی ارتقا می دهد. برخی از فواید این روش به صورت موارد زیر هستند:
- افزایش ظرفیت ریه و ارتقاء تهویه
- کاهش تجمع خلط و ترشحات ریوی
- کاهش میزان سرفه های مزمن
- پیشگیری از بستری شدن مجدد بیماران مزمن
- تقویت عضلات تنفسی و دیافراگم
- کمک به تنظیم الگوی تنفسی صحیح
- پیشگیری از بروز عوارض تنفسی مانند آتلکتازی یا پنومونی مجدد
روش های انجام فیزیوتراپی ریه
در کلینیک تخصصی مربوطی، از چندین روش علمی و اثربخش برای درمان بیماران ریوی استفاده می شود که در ادامه در مورد آن ها اطلاعاتی ارائه شده است.
1. تمرینات تنفسی
تمرینات کنترل شده مانند تنفس شکمی (دیافراگمی)، تنفس لب غنچه ای و تمرینات تقویت عضله دیافراگم خیلی اهمیت دارند و باعث بهبود تهویه، افزایش کنترل تنفسی و کاهش تنگی نفس می شوند.
2. تمرینات افزایش ظرفیت ریه
این تمرینات شامل استفاده از اسپیرومتر انگیزشی، باد کردن بادکنک یا تمرینات استقامتی با حجم بالاست که برای افزایش توان جذب اکسیژن و گسترش حجم ریه کاربرد دارند.
3. تخلیه ترشحات
این روش فیزیوتراپی ریه شامل تکنیک های مختلفی مانند تکنیک های پُرسرعت بازدم، لرزش قفسه سینه، پوزیشن درناژ و سرفه کنترل شده است که به خروج خلط و باز کردن مجاری تنفسی کمک می کنند.
4. ماساژ قفسه سینه
فشار ملایم یا لرزش روی قفسه سینه به تخلیه ترشحات و بهبود گردش هوا در بخش های پایین تر ریه ها کمک می کند.
5. استفاده از دستگاه فیزیوتراپی ریه
برخی دستگاهها مانند Flutter، Acapella یا Vest Therapy با ایجاد لرزش یا فشار مثبت، به باز شدن راه های هوایی و خروج خلط کمک می کنند.
6. چرخه فعال تنفس
این روش ترکیبی از کنترل تنفس، کشش قفسه سینه و تمرینات بازدم است. هدف آن حرکت دادن مخاط از بخش های عمقی ریه به سمت راه های خروجی است.
7. تنفس اتوژنیک
تنفس اتوژنیک تکنیکی است که بیمار با الگوهای تنفسی خاص، ترشحات را از راههای هوایی کوچک به بزرگ منتقل کرده و با سرفه خارج میکند. این روش بدون نیاز به دستگاه انجام میشود.
8. تهویه مثبت متناوب
در این روش بیمار با کمک دستگاه، تنفس عمیق تری انجام می دهد. این روش بیشتر در بیمارستان ها و برای بیماران بعد از جراحی یا ضعف شدید ریه کاربرد دارد.
9. سرفه مکانیکی
این روش با وسیله ای سرفه مکانیکی انجام می شود که با ایجاد دم و بازدم سریع و پرقدرت، به بیماران با ضعف عضلات تنفسی کمک می کند تا خلط خود را بهتر دفع کنند.
10. تمرینات هوازی و مقاومتی
فعالیت هایی مانند پیاده روی، دوچرخه سواری سبک یا تمرینات مقاومتی تحت نظر متخصص که به تقویت عضلات تنفسی و افزایش استقامت عمومی کمک می کنند.
فیزیوتراپی ریه بعد از جراحی یا بیماری شدید تنفسی
پس از جراحی هایی مانند برداشتن بخشی از ریه، عمل قلب باز یا حتی بستری طولانی در ICU، عملکرد تنفسی بیماران به شدت کاهش می یابد. همچنین افرادی که دچار بیماری های شدید ریوی مثل پنومونی، کووید-۱۹ یا آمفیزم بوده اند، به ندرت می توانند به طور طبیعی ظرفیت تنفسی خود را بازیابند؛ از این رو فیزیوتراپی ریه راهکاری مناسب برای توانبخشی مجدد است.
فیزیوتراپی ریوی در این موارد نه تنها از تجمع ترشحات در ریه جلوگیری می کند، بلکه باعث بازآموزی الگوی تنفس، تقویت عضلات تنفسی و تسریع روند بهبودی می شود.
در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی، این روند با دقت و مطابق پروتکل های بین المللی صورت می گیرد تا بیمار در کوتاه ترین زمان ممکن به وضعیت پایدار تنفسی برسد.
مدت زمان و تعداد جلسات لازم برای فیزیوتراپی ریه
مدت درمان بسته به نوع بیماری، وضعیت عمومی بیمار و سطح فعالیت روزانه او متفاوت است.
- برای بهبود اولیه در بیماران مزمن، بین ۱۰ تا ۱۵ جلسه توصیه می شود.
- در موارد حاد یا بعد از جراحی، ممکن است ۲۰ جلسه یا بیشتر نیاز باشد.
- هر جلسه بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد و شامل تمرینات تنفسی، درمان با دستگاه و پیگیری عملکرد تنفسی است.
خدمات فیزیوتراپی ریه در منزل
فیزیوتراپی ریه در منزل راهکاری مناسب برای بیمارانی است که به دلیل محدودیت حرکتی، ضعف سیستم ایمنی یا شرایط خاص جسمی نمی توانند به کلینیک مراجعه کنند. در این شیوه درمانی، فیزیوتراپیست با حضور در خانه بیمار، تمامی مراحل درمانی را در محیطی امن و آرام اجرا می کند.
متخصص با بهره گیری از تجهیزات قابل حمل مانند دستگاه های تقویت عضلات تنفسی، اسپیرومتر انگیزشی، ابزارهای کمک به تخلیه ترشحات و تکنیک های دستی، روند درمان را پیش می برد. فیزیوتراپی در منزل نه تنها اثر بخشی مشابه درمان در کلینیک دارند، بلکه به بیمار کمک می کنند با آرامش خاطر و بدون سختی رفت و آمد، تمرکز بیشتری بر روند بهبودی خود داشته باشد.
سوالات متداول درباره فیزیوتراپی ریه
در صورت وجود هرگونه ابهام میتوانید با کارشناسان کلینیک فیزیوتراپی مربوطی تماس حاصل نمایید:
1_ آیا فیزیوتراپی ریه بعد از کرونا مؤثر است؟
بله. پس از بهبودی از کووید-۱۹، بسیاری از بیماران دچار کاهش ظرفیت تنفسی، سرفه مزمن یا خستگی می شوند. فیزیوتراپی می تواند عملکرد ریه را بازیابی و کیفیت زندگی را افزایش دهد.
2_ با فیزیوتراپی چقدر طول می کشد تا عملکرد ریه بهبود یابد؟
بسته به نوع بیماری و شرایط فردی، معمولاً بین ۳ تا ۸ هفته زمان لازم است تا عملکرد ریه به حد قابل قبول برسد.
3_ آیا تمرینات تنفسی برای همه بیماران مفید است؟
بیشتر بیماران از تمرینات تنفسی سود می برند؛ اما نوع تمرین و شدت آن باید تحت نظر فیزیوتراپیست و بر اساس تشخیص پزشکی تنظیم شود.
4- هزینه فیزیوتراپی ریه چقدر است؟
در کلینیک دکتر مربوطی مشاوره اولیه رایگان ارائه میشود و هزینه فیزیوتراپی بر اساس تعرفه رسمی وزارت بهداشت محاسبه شده تا بیمار از شفافیت کامل در هزینهها مطمئن باشد و خدمات درمانی با کیفیت بالا و هزینهای منصفانه دریافت کند
خدمات فیزیوتراپی ریه در کلینیک مربوطی
اگر شما یا عزیزانتان از مشکلات ریوی مانند آسم، COPD، تنگی نفس یا ضعف تنفسی بعد از کرونا رنج می برید، فیزیوتراپی ریه می تواند به طور چشمگیری در بهبود وضعیت تنفسی مؤثر باشد. کلینیک فیزیوتراپی مربوطی با کادری مجرب و دستگاه های تخصصی، آماده ارائه خدمات پیشرفته به شماست.
شماره تماس: ۰۲۱۲۶۷۰۲۰۸۸
آدرس: تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، خیابان منظرنژاد، پلاک ۴۵، واحد ۱
