درمان بی ‌اختیاری مدفوع با فیزیوتراپی تخصصی

تغییرات رژیم غذایی و دارویی

رژیم غذایی پر فیبر و داروهای کمکی (با نظر پزشک) می‌ توانند علائم را کنترل کنند. همه این‌ داروها باید با نظر پزشک و متناسب با الگوی دفع تنظیم شوند. 

پوشش حمایتی / مدیریت پوشک در سالمندان

برای سالمندانی که با مشکلات حرکتی، شناختی یا دوره ‌های بدتر شدن علائم رو به‌ رو هستند، استفاده هدفمند از پدها و محصولات جاذب همراه با برنامه دفع زمان ‌بندی‌ شده، توصیه می‌ شود.

ارجاع به جراح در موارد پارگی کامل اسفنکتر یا شکست درمان ‌های محافظه‌ کارانه

اگر آسیب جدی باشد (برای مثال پس از زایمان/جراحی) وجود داشته باشد یا با وجود درمان‌ های غیرجراحی همچنان نشت آزاردهنده باقی بماند، ارجاع به جراح کولورکتال توصیه می‌ شود.

انواع بی اختیاری مدفوع

انواع بی ‌اختیاری مدفوع شامل موارد زیر است:

• بی ‌اختیاری اضطراری – وقتی ناگهان احساس نیاز به دفع ایجاد می ‌شود اما فرد نتواند به موقع به دستشویی برسد.
• بی ‌اختیاری غیر فعال – تخلیه مدفوع بدون اینکه فرد احساس کند نیاز به دفع وجود دارد.

برای این نوع بیماری نوعی دسته بندی دیگر هم می توان در نظر گرفت که شامل موارد زیر است:

• ناتوانی در نگهداری گاز – فرد نمی ‌تواند خروج گاز روده را کنترل کند و به شکل ناخواسته دچار دفع گاز می ‌شود.
• نشت قطره ‌ای – در این حالت مدفوع به‌ صورت اندک و غیرارادی به بیرون نشت می‌ کند، حتی زمانی که فرد احساس نیاز به دفع ندارد.
• بی‌ اختیاری کامل – شدیدترین نوع است که در آن فرد توانایی کنترل کامل مدفوع را از دست می ‌دهد و دفع به‌طور غیرارادی و کامل رخ می ‌دهد.

علت بی اختیاری مدفوع چیست؟

این بیماری ناشی از عارضه و علت های مختلفی است. در ادامه چند دلیل شناخته ‌شده و مهم بی ‌اختیاری مدفوع آورده شده است.

1_ آسیب عضلانی اسفنکتر (پس از جراحی یا زایمان)

آسیب به عضلات اسفنکتر مقعد برای نمونه در فرایند زایمان دشوار یا بعد از عمل‌های جراحی در ناحیه مقعد می ‌تواند عملکرد این عضلات را کاهش دهد که به ناتوانی در نگهداری مدفوع منجر می ‌شود. 

2_ آسیب عصبی

اعصاب ناحیه مقعد و راست ‌روده مسئول احساس و کنترل دفع هستند. اختلال در این اعصاب به دلیل سکته، دیابت، آسیب نخاع یا سایر بیماری ‌های عصبی می ‌تواند باعث بی ‌اختیاری شود. 

3_ نهفتگی مدفوع و اسهال مزمن

مدفوعی که مدت زیادی در روده می‌ ماند یا اسهال مزمن که منجر به شل شدن مدفوع می ‌شود، هر دو فشار زیادی به عضلات و اعصاب وارد می کنن و کنترل آن‌ ها را سخت ‌تر می ‌کنند.

4_ بیماری‌ های التهابی یا جراحی‌ های نشیمنگاهی

بیماری ‌هایی مثل التهاب روده، فیستول یا سایر مشکلات نشیمنگاهی و همچنین عمل‌ های جراحی اطراف مقعد می ‌توانند سبب زخم، کاهش انعطاف ‌پذیری یا آسیب ساختاری شوند که کنترل دفع را مختل می‌ کنند. 

تشخیص بی اختیاری مدفوع در کلینیک مربوطی

برای انتخاب بهترین درمان در بیماران مبتلا به بی ‌اختیاری مدفوع، ابتدا باید علت اصلی و شدت بیماری به‌ دقت مشخص شود. در کلینیک مربوطی ارزیابی ‌ها و تست‌ های زیر به‌ صورت تخصصی انجام می ‌گیرند.

1_ معاینه بالینی و پرسشنامه شدت

پزشک با بررسی سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و استفاده از پرسشنامه‌ های استاندارد شدت علائم، وضعیت اولیه بیمار را مشخص می‌ کند.

2_ آنورکتال مانومتری (اندازه‌گیری فشار اسفنکتر)

 پزشک ممکن است با یک تست ساده میزان قدرت عضلات و عملکرد اعصاب را بررسی کند.

3_ اندوآنال سونوگرافی / EMG برای بررسی عضلات و اعصاب

گاهی با سونوگرافی یا نوار عصب‌ و عضله، وضعیت عضلات و اعصاب مقعد بررسی می‌ شود.

4_ آزمایشات تکمیلی و ارجاع در صورت نیاز

در برخی موارد برای علل های دیگر این عارضه مانند بیماری‌ های التهابی یا مشکلات گوارشی، آزمایش‌ های خونی، تصویربرداری یا کولونوسکوپی درخواست می ‌شود و در صورت لزوم بیمار به متخصص مرتبط ارجاع داده خواهد شد.

مزایای فیزیوتراپی برای درمان بی اختیاری مدفوع

فیزیوتراپی به ‌عنوان گزینه اولیه، در موارد خفیف تا متوسط بی ‌اختیاری مدفوع مزایای قابل توجهی دارد، زیرا احتمال پاسخ‌ دهی بالا دارد و بسیاری از افراد با تمرین‌ های مناسب و بازتوانی عضلات کف لگن قادر به بهبود کنترل دفع هستند. این روش محافظه ‌کارانه، خطرات جراحی را ندارد و می ‌تواند کیفیت زندگی را به شکل چشمگیری ارتقاء دهد.

درصد پاسخ ‌دهی بالای موارد خفیف تا متوسط

مطالعات نشان داده ‌اند که تمرین عضلات کف لگن به همراه بیوفیدبک برای بیماران با بی ‌اختیاری خفیف تا متوسط، در اغلب موارد موجب کاهش قابل توجه نشت مایع یا مدفوع و افزایش آسایش و کنترل در زندگی روزمره می ‌شود.

کاهش نیاز به جراحی و بهبود کیفیت زندگی

وقتی فیزیوتراپی به موقع انجام شود، احتمال نیاز به جراحی کاهش می یابد و این یعنی درد کمتر، بستری کوتاه ‌تر و عوارض پس از عمل کمتر خواهند شد. همچنین زندگی اجتماعی و روانی بیمار بهبود پیدا می‌ کند؛ احساس شرم و اضطراب کاهش می ‌یابد و اعتماد به ‌نفس افزایش پیدا می‌ کند. 

سوالات متداول در رابطه با فیزیوتراپی بی اختیاری مدفوع

در صورت وجود هرگونه ابهام می توانید با کارشناسان ما تماس حاصل نمایید:

1_ آیا فیزیوتراپی واقعا موثر است؟

بله بیشتر بیماران با شدت خفیف تا متوسط طی ۶ تا ۱۲ هفته تمرینات و بیوفیدبک بهبود قابل ‌توجهی تجربه می ‌کنند.

2_ چه کسی نیاز به جراحی دارد؟

افرادی با پارگی کامل اسفنکتر یا بیمارانی که پس از درمان ‌های محافظه ‌کارانه همچنان دچار بی ‌اختیاری شدید هستند، باید به جراح کولورکتال ارجاع شوند.

3_ تست ‌های تشخیصی چگونه انجام می‌ شود و آیا دردناک است؟

آزمایش ‌هایی مانند مانومتری و سونوگرافی اندوآنال معمولاً سرپایی و کم‌ت هاجمی‌ اند و تنها ممکن است کمی احساس ناراحتی ایجاد کنند.

4_ آیا این درمان برای سالمندان هم مناسب است؟

بله با تنظیم شدت تمرینات و استفاده از ابزارهای کمکی، سالمندان نیز می‌ توانند از فیزیوتراپی و مراقبت ‌های حمایتی سود ببرند.

5_ از چه فعالیت‌هایی باید در طول درمان بی اختیاری مدفوع اجتناب شود؟

بلند کردن اجسام سنگین، فشار بیش ‌ازحد هنگام اجابت مزاج و فعالیت ‌هایی که فشار لگنی را بالا می ‌برند باید تا پایان دوره توانبخشی محدود شوند.

6_ رزرو ارزیابی تخصصی بی اختیاری مدفوع در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی

اگر از بی‌ اختیاری مدفوع رنج می ‌برید و به دنبال درمان تخصصی و مطمئن هستید، همین امروز با کلینیک فیزیوتراپی مربوطی تماس بگیرید و یک ارزیابی کامل دریافت کنید. تیم متخصص ما آماده است تا با جدیدترین روش‌ های فیزیوتراپی و توانبخشی به شما کمک کند کیفیت زندگی‌ خود را بازگردانید.

آدرس: تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، خیابان منظرنژاد، پلاک ۴۵، واحد یک (دسترسی آسان از طریق مترو ایستگاه شریعتی)
تلفن ثابت: ۰۲۱۲۶۷۰۲۰۸۸
موبایل / واتساپ: ۰۹۳۰۴۳۴۱۷۷۶
اینستاگرام: marbouti_physio