فیزیوتراپی یک روش مؤثر برای کاهش درد و بازگشت به حرکت طبیعی بدن است؛ اما تنها حضور در کلینیک کافی نیست. بخش مهمتر مسیر درمان، کارهایی است که بعد از جلسه انجام میدهید. اینجاست که سؤال اصلی مطرح میشود و سوال این است که بعد از فیزیوتراپی چه باید کرد؟
در این مطلب از کلینیک مربوطی، مهمترین اقداماتی را که باید بلافاصله پس از جلسه انجام دهید تا بهترین نتیجه را از درمان بگیرید، معرفی میکنیم.
بعد از فیزیوتراپی چه کنیم؟
پس از هر جلسه فیزیوتراپی بدن نیاز دارد تا خود را با تغییرات ایجادشده هماهنگ کند. در این زمان عضلات، مفاصل و اعصاب در حال بازسازی هستند و کوچکترین بیتوجهی میتواند نتیجه درمان را بی اثر کند. مراقبتهای بعد از فیزیوتراپی به تثبیت اثرات درمان کمک میکند و باعث میشود درد یا التهاب احتمالی سریعتر برطرف شود.
در فهرست زیر برخی از کارهایی که بهتر است بعد از فیزیوتراپی انجام دهید آورده شده است. اما اگر به مشاوره تخصصی تر نیاز دارید بهتر است وارد صفحه مشاوره آنلاین شوید . همچنین پیشنهاد می کنیم قبل از اقدام برای اطلاع از تعرفه فیزیوتراپی کلیک کنید :
- کمی استراحت کرده و از فعالیتهای سنگین در همان روز خودداری کنید تا عضلات فرصت ترمیم داشته باشند.
- آب بیشتری بنوشید تا مواد زائد و اسید لاکتیک از بدن دفع شود.
- اگر احساس درد یا سفتی عضلات دارید، از کمپرس گرم یا سرد طبق نظر متخصص استفاده کنید.
- تمرینات خانگی دادهشده را بهآرامی و طبق برنامه انجام دهید تا روند بهبودی ادامه پیدا کند.
- وضعیت نشستن و ایستادن خود را اصلاح کنید تا فشار اضافی به مفاصل وارد نشود.
این نکات ساده به نظر میرسند اما در واقع پایه اصلی بهبودی پس از فیزیوتراپی هستند. رعایت همین موارد در روزهای پس از فیزیوتراپی میتواند تفاوت زیادی در میزان تسکین درد و بازگشت توان حرکتی ایجاد کند.
مراقبتهای بعد از فیزیوتراپی
اهمیت مراقبت پس از فیزیوتراپی کمتر از خود درمان نیست. در این مرحله بدن در حال سازگاری با تغییرات ایجادشده است و نیاز به حمایت دارد. اگر مراقبتها بهدرستی انجام شوند، روند بهبودی سریعتر و پایدارتر خواهد بود.
۱. استراحت کافی و بازیابی انرژی
بعد از هر جلسه درمان چه فیزیوتراپی در کلینیک باشد و چه فیزیوتراپی در منزل ، بدن ممکن است کمی خسته یا سنگین احساس شود. این حالت طبیعی است چون عضلات و مفاصل تحت فشار ملایمی قرار گرفتهاند. بهتر است چند ساعت به بدن خود استراحت دهید تا بتواند انرژی از دسترفته را بازیابی کند و التهاب احتمالی کاهش یابد.
۲. نوشیدن آب به اندازه کافی
نوشیدن آب پس از فیزیوتراپی بسیار مهم است. آب به دفع مواد زائد از عضلات و بهبود گردش خون کمک میکند. کمآبی میتواند احساس درد یا گرفتگی را بیشتر کند، بنابراین بهتر است در طول روز چند لیوان آب بنوشید تا بدن در بهترین حالت بازسازی قرار گیرد.
۳. توجه به توصیههای فیزیوتراپیست
هر فرد برنامه درمانی مخصوص به خود را دارد. گاهی لازم است بعضی حرکات در خانه تکرار شوند یا فعالیتهای خاصی موقتاً محدود شوند. اجرای دقیق توصیههای فیزیوتراپیست، باعث میشود درمان اثر ماندگارتری داشته باشد و بدن مسیر درستی را طی کند.
۴. استفاده از کمپرس سرد و گرم
در برخی موارد، پس از فیزیوتراپی ممکن است عضلات کمی متورم یا حساس شوند. استفاده از کمپرس سرد یا گرم طبق نظر فیزیوتراپیست میتواند کمککننده باشد. کمپرس سرد التهاب را کاهش میدهد و کمپرس گرم باعث بهبود جریان خون و آرامش عضلات میشود.
۵. انجام عالیتهای کششی و تقویتی در خانه
حرکات اصلاحی و تمرینات خانگی بخشی از درمان هستند و انجام آنها اهمیت زیادی دارد. با انجام تمرینات کششی ساده و تقویتی در خانه، عضلات یاد میگیرند به شکل درست کار کنند و نتیجه جلسات فیزیوتراپی تثبیت شود.
۶. توجه به وضعیت بدن و ارگونومی مناسب
نحوه نشستن، ایستادن یا برداشتن اجسام در زندگی روزمره تأثیر زیادی بر بهبودی دارد. اگر عادتهای حرکتی اشتباهی دارید، اکنون بهترین زمان برای اصلاح آنهاست. رعایت وضعیت مناسب بدن از فشار دوباره بر عضلات و مفاصل جلوگیری میکند.
۷. تغذیه مناسب
تغذیه نقش مهمی در بازسازی بافتها دارد. مصرف غذاهای سرشار از پروتئین، ویتامین C و امگا۳ میتواند روند ترمیم بدن را تسریع کند. پرهیز از غذاهای چرب و پرنمک نیز در کاهش التهاب مؤثر است.
۸. کنترل درد در صورت لزوم
اگر پس از جلسه احساس درد داشتید، معمولاً نیازی به نگرانی نیست چون بخشی از واکنش طبیعی بدن است. اما در صورت تشدید درد، میتوان با نظر فیزیوتراپیست از داروهای مسکن خفیف استفاده کرد. خوددرمانی یا مصرف بیرویه دارو توصیه نمیشود.
۹. پیگیری جلسات فیزیوتراپی
گاهی بیماران پس از احساس بهبود نسبی، ادامه جلسات را متوقف میکنند. این کار اشتباه است، چون درمان باید تا پایان دوره تجویزی ادامه یابد تا نتیجه کامل حاصل شود. پیگیری جلسات از بازگشت مشکل جلوگیری میکند.
۱۰. عدم انجام فعالیتهای سنگین و حرکات ناگهانی
در روزهای پس از فیزیوتراپی باید از بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات سریع پرهیز کرد. عضلات در حال بازسازی هستند و فشار بیش از حد میتواند به آنها آسیب برساند.
۱۱. خواب کافی و منظم
خواب عمیق و کافی باعث بازسازی بهتر سلولهای عضلانی و عصبی میشود. سعی کنید برنامه خواب منظمی داشته باشید تا بدن در آرامش کامل بهبود پیدا کند.
۱۲. ماساژ زیر نظر فیزیوتراپیست
در برخی موارد، ماساژ ملایم عضلات میتواند گردش خون را بهبود دهد و گرفتگیها را کاهش دهد. اما این کار باید فقط با نظر فیزیوتراپیست انجام شود تا آسیبی به بافتها وارد نشود.
۱۳. دوش آب گرم
حمام با آب گرم میتواند عضلات را آرام کند و احساس سنگینی پس از فیزیوتراپی را کاهش دهد. بااینحال، آب باید ولرم باشد و از حرارت زیاد خودداری شود تا باعث التهاب نشود.
۱۴. تمرینات تنفسی
تمرینات ساده تنفسی مانند دم و بازدم عمیق به کاهش تنش عضلانی و بهبود جریان اکسیژن در بدن کمک میکند. این تمرینات را میتوان چند بار در روز انجام داد.
۱۵. مصرف منظم داروهای تجویزی
اگر پزشک یا فیزیوتراپیست دارویی برای کاهش التهاب یا درد تجویز کرده است، مصرف آن باید طبق دستور انجام شود. قطع یا تغییر خودسرانه داروها میتواند روند درمان را مختل کند.
بایدها و نبایدهای بعد از فیزیوتراپی
مراقبت درست پس از جلسات فیزیوتراپی میتواند تفاوت زیادی در نتیجه درمان ایجاد کند. رعایت بایدها و پرهیز از نبایدها باعث میشود عضلات، مفاصل و اعصاب فرصت کافی برای ترمیم داشته باشند و درمان بهصورت کامل اثر کند. جدول زیر مهمترین نکاتی را که باید در نظر داشته باشید خلاصه میکند:
بایدها | نبایدها |
استراحت کافی پس از هر جلسه برای کاهش التهاب | انجام فعالیتهای بدنی سنگین یا ورزشهای پرفشار در همان روز |
نوشیدن آب کافی برای کمک به دفع سموم از عضلات | بیتوجهی به احساس خستگی یا درد و ادامه کارهای روزانه |
رعایت دقیق تمرینات و توصیههای فیزیوتراپیست | انجام تمرینات بدون هماهنگی با متخصص |
استفاده از کمپرس سرد یا گرم طبق دستور | استفاده خودسرانه از کمپرس داغ یا سرمای شدید |
توجه به وضعیت صحیح نشستن و ایستادن | نشستن طولانیمدت یا وضعیت بدنی نامناسب |
تغذیه سالم و مصرف پروتئین کافی | خوردن غذاهای سنگین، چرب یا شور |
داشتن خواب منظم و کافی | بیداری طولانیمدت و کمخوابی |
مصرف داروهای تجویزی در زمان مشخص | قطع خودسرانه داروها یا تغییر دوز مصرف |
پیگیری جلسات فیزیوتراپی تا پایان دوره | توقف درمان پیش از تأیید فیزیوتراپیست |
چرا انجام اقدامات بعد از فیزیوتراپی اهمیت دارد؟
تا اینجای مطلب یاد گرفتیم که بعد از فیزیوتراپی چه باید کرد؛ اما اهمیت اقداماتی که بحث شد در چیست؟ در واقع اقدامات بعد از فیزیوتراپی فقط کارهای مکمل نیستند؛ بلکه بخش مهمی از روند درمان به شمار میروند. اگر این مراقبتها انجام نشوند، عضلات و مفاصل ممکن است نتوانند تغییرات ایجاد شده را تثبیت کنند و درد یا محدودیت حرکتی دوباره برگردد. رعایت اصول درست باعث میشود بدن مسیر بهبودی را ادامه دهد و از بازگشت مشکلات جلوگیری شود.
مهمترین دلایل انجام این اقدامات بعد از فیزیوتراپی شامل موارد زیر میشود:
- کمک به تثبیت نتایج درمان و جلوگیری از بازگشت درد یا التهاب
- کاهش احتمال آسیبدیدگی مجدد در نواحی تحت درمان
- تسریع در روند ترمیم عضلات، رباطها و مفاصل
- بهبود انعطافپذیری و افزایش دامنه حرکتی بدن
- حفظ تناسب و عملکرد طبیعی بدن در بلندمدت
- افزایش انرژی و کاهش احساس خستگی پس از جلسات درمان.
انجام این مراقبتها بهنوعی ادامه درمان محسوب میشود. هرچه فرد همکاری بیشتری در این زمینه داشته باشد، نتیجه درمان ماندگارتر و رضایتبخشتر خواهد بود.
سوالات متداول
در صورت وجود هر گونه ابهام میتوانید با کارشناسان ما در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی تماس حاصل نمایید:
۱. آیا بعد از فیزیوتراپی میتوان به محل کار یا انجام کارهای روزمره برگشت؟
بستگی به نوع درمان و شدت مشکل دارد. بعضی افراد میتوانند بعد از چند ساعت فعالیتهای سبک خود را از سر بگیرند، اما اگر فیزیوتراپی روی ناحیه دردناک یا متورم انجام شده باشد، بهتر است یک روز کامل استراحت کنید تا بدن فرصت بازیابی داشته باشد.
۲. چه زمانی بعد از فیزیوتراپی باید دوباره به پزشک مراجعه کرد؟
اگر پس از دو تا سه روز درد، تورم یا محدودیت حرکت افزایش پیدا کند، یا احساس کنید وضعیتتان بدتر شده است، حتماً باید با فیزیوتراپیست یا پزشک معالج تماس بگیرید. این موضوع میتواند نشانهی نیاز به تغییر در برنامه درمانی باشد.
۳. آیا لازم است قبل از جلسه بعدی فیزیوتراپی کار خاصی انجام دهم؟
بهتر است قبل از هر جلسه بدن در حالت آرام و بدون خستگی زیاد باشد. نوشیدن کمی آب، پوشیدن لباس راحت و پرهیز از فعالیت شدید پیش از مراجعه میتواند کمک کند تا عضلات واکنش بهتری به تمرینها نشان دهند.
۴. استفاده از کمپرس یا ماساژ خانگی بدون مشورت با متخصص مجاز است؟
خیر، چون هر ناحیه بدن شرایط خاصی دارد. استفاده نادرست از گرما یا ماساژ ممکن است التهاب را بیشتر کند. بهترین کار این است که نوع و زمان استفاده از هر روش را از فیزیوتراپیست خود بپرسید.
۵. چند جلسه فیزیوتراپی برای بهبودی کامل لازم است؟
تعداد جلسات بستگی به نوع آسیب، سن فرد و میزان پاسخ بدن به درمان دارد. برخی بیماران پس از چند جلسه احساس بهبود میکنند؛ اما در برخی موارد درمان باید در چند هفته یا حتی ماه ادامه یابد تا نتیجه پایدار شود.
سخن پایانی
فیزیوتراپی زمانی بهترین نتیجه را دارد که بیمار در کنار جلسات درمانی، مراقبتهای پس از آن را نیز جدی بگیرد. رعایت اصول سادهای مانند استراحت کافی، نوشیدن آب، تغذیه مناسب و اجرای دقیق تمرینات خانگی میتواند به ترمیم کامل بدن کمک کند. فراموش نکنید که هر بدن واکنش مخصوص به خود را دارد و توصیههای فیزیوتراپیست شما بر اساس نیازهای بدنیتان تنظیم شده است. با انجام دقیق این توصیهها، میتوان به بهبودی پایدار، حرکت آزادانهتر و کاهش درد برای مدت طولانی دست یافت.
اگر بهتازگی فیزیوتراپی انجام دادهاید یا قصد شروع درمان دارید، مراجعه به یک مرکز تخصصی میتواند مسیر بهبود شما را کوتاهتر و مطمئنتر کند. در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی هر بیمار تحت ارزیابی دقیق قرار میگیرد و برنامهای شخصیسازیشده برایش طراحی میشود. تیم متخصص ما با استفاده از جدیدترین روشهای درمانی و تمرکز بر مراقبتهای پس از فیزیوتراپی، به شما کمک میکند تا درد، خشکی و محدودیت حرکتی را پشت سر بگذارید و به زندگی عادی خود بازگردید.
بدون دیدگاه