جراحی تعویض مفصل زانو میتواند زندگی بسیاری از افرادی که از درد شدید زانو رنج میبرند، تغییر دهد. این جراحی تا حد زیادی درد را کاهش میدهد و حرکت را تسهیل میکند. اما برای دستیابی به بهترین نتایج ممکن و بازگشت به فعالیتهای روزمره، فیزیوتراپی پس از جراحی تعویض مفصل زانو بسیار اهمیت دارد.
فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو کمک میکند تا زانو را تقویت و دامنه حرکت آن را افزایش دهید و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کنید. برای اطلاع از هزینه مصوب فیزیوتراپی میتوانید به صفجه تعرفه های فیزیوتراپی در سایت دکتر مربوطی مراجعه کنید.
بهترین زمان شروع فیزیوتراپی بعد از جراحی
بهترین زمان برای شروع فیزیوتراپی در همان روز جراحی یا حداکثر ۲۴ ساعت پس از آن است. در این زمان تمرکز درمان بیشتر بر کاهش درد، جلوگیری از خشکی مفصل و کاهش تورم است. با انجام حرکات ساده و ملایم، از ایجاد مشکلاتی مانند لخته شدن خون و کاهش دامنه حرکت جلوگیری میشود.
پس از چند روز، فیزیوتراپی به مرحلهای میرسد که تمرینات تقویتی برای تقویت عضلات اطراف زانو و افزایش دامنه حرکتی مفصل آغاز میشود. این مراحل کمک میکنند تا فرد زودتر به فعالیتهای روزمره خود بازگردد و از بروز مشکلات عضلانی یا مفصلی جلوگیری کند.
بنابراین، هرچه سریعتر فیزیوتراپی شروع شود، روند بهبودی بهتر و سریعتر خواهد بود. البته، زمانبندی دقیق باید با توجه به شرایط هر بیمار و تحت نظر پزشک و فیزیوتراپیست تعیین شود.
تمرینات فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل زانو
تمرینات فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل زانو برای تقویت عضلات اطراف زانو و بازگرداندن دامنه حرکت مفصل ضروری هستند و به پیشگیری از عوارض احتمالی مانند لخته شدن خون و افت قدرت عضلانی نیز کمک میکنند. در این بخش، تمرینات کلیدی فیزیوتراپی که پس از عمل تعویض مفصل زانو باید انجام شوند را معرفی میکنیم.
۱. پمپ مچ پا (Ankle Pumps)
پمپ مچ پا یکی از سادهترین و در عین حال موثرترین تمرینات بعد از جراحی تعویض مفصل زانو است. این تمرین به منظور افزایش گردش خون در ناحیه پا و جلوگیری از لخته شدن خون انجام میشود.
روش انجام:
- به پشت دراز بکشید یا بنشینید.
- مچ پا را به آرامی به سمت بالا و پایین حرکت دهید.
- این حرکت را برای ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید و سپس استراحت کنید.
۲. انقباض عضله چهارسر (Quadriceps Set)
انقباض عضله چهارسر در زانو برای تقویت عضلات جلوی ران و جلوگیری از ضعف عضلانی مهم است. این تمرین باعث میشود که عضلات چهارسر بدون حرکت زانو تقویت شوند.
روش انجام:
- به پشت دراز بکشید و یک پا را صاف کنید.
- عضله جلوی ران را منقبض کنید و زانو را به سمت پایین فشار دهید.
- ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید.
- این حرکت را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.
۳. بالا آوردن پا (Straight Leg Raise)
این تمرین برای تقویت عضلات ران و کاهش فشار بر مفصل زانو موثر است. همچنین به شما کمک میکند تا قدرت زانو را به تدریج بازیابی کنید.
روش انجام:
- به پشت دراز بکشید و یکی از پاها را صاف روی زمین قرار دهید.
- پای دیگر را به آرامی بالا برده و بهطور مستقیم نگه دارید.
- چند ثانیه آن را نگه داشته و سپس پایین بیاورید.
- این حرکت را ۱۰ تا ۱۵ بار برای هر پا تکرار کنید.
۴. خم کردن زانو در حالت نشسته (Seated Knee Flexion)
این تمرین برای افزایش دامنه حرکت مفصل زانو و بهبود انعطافپذیری است و به ویژه برای کسانی که نیاز به بهبود زانو دارند، بسیار مناسب است.
روش انجام:
- روی یک صندلی بنشینید و پای خود را صاف کنید.
- به آرامی پای خود را به سمت عقب خم کنید تا جایی که کشش ملایمی احساس کنید.
- این حالت را برای ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید و سپس به حالت اولیه بازگردید.
- این حرکت را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.
۵. خم کردن زانو با کشیدن پاشنه (Heel Slides)
خم کردن زانو با کشیدن پاشنه یکی از تمرینات اصلی است که به شما کمک میکند تا انعطافپذیری زانو را بازیابی کنید.
روش انجام:
به پشت دراز بکشید و زانو را صاف کنید.
- پاشنه پای جراحیشده را به سمت باسن خود بکشید و به آرامی پای خود را به عقب بکشید.
- این حرکت را به آرامی انجام دهید و برای چند ثانیه پای خود را در این حالت نگه دارید.
- این تمرین را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.
۶. کشش همسترینگ (Hamstring Stretch)
کشش همسترینگ برای افزایش انعطافپذیری عضلات پشت ران ضروری است. این حرکت باعث میشود تا عضلات همسترینگ به خوبی کشیده شوند و به کاهش درد کمک کند.
روش انجام:
- به پشت دراز بکشید و یک پا را صاف کنید.
- پای دیگر را بلند کرده و آن را به آرامی به سمت بالا بکشید.
- عضلات پشت ران کشیده خواهند شد. این وضعیت را برای ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید.
- این حرکت را برای هر دو پا تکرار کنید.
۷. استفاده از دوچرخه ثابت (Stationary Bike)
زمانی که قدرت و حرکت زانو به حد قابل قبولی رسید، دوچرخه ثابت یکی از بهترین راهها برای تقویت عضلات اطراف زانو است.
روش انجام:
- از دوچرخه ثابت با تنظیمات مناسب استفاده کنید و به آرامی شروع به پدال زدن کنید.
- تعداد دورهای اولیه کم باشد و به تدریج مدت زمان و شدت آن را افزایش دهید.
چند جلسه فیزیوتراپی برای بهبودی کامل پس از جراحی تعویض مفصل زانو لازم است؟
تعداد جلسات فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل زانو به عواملی مانند نوع جراحی، شرایط جسمانی فرد پیش از عمل، سن بیمار و واکنش بدن به درمان بستگی دارد. این دوره معمولا به سه مرحله تقسیم میشود که هر مرحله تمرکز خاصی بر جنبههای متفاوت بهبودی دارد. در ادامه، مراحل مختلف فیزیوتراپی آورده شده است.
مرحله | توضیحات |
۱ تا ۶ هفته پس از جراحی | تمرکز این مرحله بر کاهش درد و تورم، افزایش دامنه حرکت زانو و جلوگیری از خشکی مفصل است و تمرینات سبک برای بازیابی تحرک انجام میشود. |
تا ۱۲ هفته پس از جراحی | هدف این مرحله تقویت عضلات اطراف زانو و بهبود تعادل است. تمرینات تخصصی برای تقویت عضلات و بهبود عملکرد مفصل شروع میشود تا فرد به تدریج به فعالیتهای روزمره بازگردد. |
۳ تا ۶ ماه پس از جراحی | در این مرحله تمرینات پیشرفته برای بازگشت به فعالیتهای ورزشی و روزمره انجام میشود. تمرکز بر تقویت کامل عضلات و بهبود عملکرد زانو برای حرکات سختتر است. |
بهبودی کامل پس از جراحی تعویض مفصل زانو به ۱۰ تا ۳۰ جلسه فیزیوتراپی نیاز دارد. با این حال، برای تعیین تعداد دقیق جلسات، مشاوره با جراح و فیزیوتراپیست بر اساس روند بهبودی فرد بسیار مهم است.
سخن پایانی و حمع بندی
فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو نقش کلیدی در بهبودی سریع و بازگشت به زندگی دارد. با شروع به موقع درمان و انجام تمرینات مناسب تحت نظر متخصص، میتوان به کاهش درد، تقویت عضلات و بهبود دامنه حرکت مفصل کمک کرد. تعداد جلسات فیزیوتراپی بسته به وضعیت هر بیمار متفاوت است، اما پیگیری مداوم این روند، به نتایج بهتر و بهبودی کامل میانجامد.
بدون دیدگاه