یکی از نگرانی های رایج بیماران بعد از عمل دیسک کمر، بی حسی پا یا احساس گزگز و مورمور است. خیلی از افراد تصور می کنند این علامت نشانه ناموفق بودن عمل یا آسیب دائمی عصب است، در حالی که در بسیاری از موارد، چنین حسی بخشی طبیعی از روند ترمیم بدن محسوب می شود. بر اساس تحقیقات پزشکی، التهاب عصب ها و بافت های اطراف پس از جراحی می تواند باعث ایجاد بی حسی موقت شود و حتی تا چند هفته یا چند ماه ادامه داشته باشد. این بی حسی به خصوص در بیمارانی که دچار فتق دیسک مرکزی بوده اند، می تواند طولانی تر از بقیه موارد باقی بماند. با این حال، اگر این بی حسی شدیدتر شود یا با علائم دیگری مثل ضعف شدید یا مشکل در کنترل ادرار همراه باشد، نیاز به بررسی فوری پزشکی وجود دارد.
کلینیک فیزیوتراپی مربوطی با تیم متخصص فیزیوتراپی و تجهیزات پیشرفته، خدمات متنوعی در زمینه درمان بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر ارائه می دهد و بیماران را در کوتاه ترین زمان ممکن به بهبودی پایدار نزدیک می کند.
آیا بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر طبیعی است؟
بسیاری از بیماران بعد از جراحی دیسک کمر متوجه می شوند که علائم درد کمرشان کاهش یافته اما همچنان بی حسی یا گزگز پا ادامه دارد. پزشکان توضیح می دهند که این حالت تا حدی طبیعی است، زیرا عصب هایی که مدت ها تحت فشار بوده اند برای بازیابی عملکرد خود به زمان نیاز دارند. حتی در مواردی که فشار دیسک به طور کامل برداشته می شود، عصب آسیب دیده ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد تا به حالت عادی برگردد.
دلیل بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر چیست؟
بی حسی یا گزگز پا بعد از جراحی دیسک کمر همیشه به معنای مشکل جدی نیست؛، اما برای درک بهتر این وضعیت باید دلایل احتمالی آن بررسی شود. که در ادامه انوع علت بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر را بررسی خواهیم کرد.
1. آسیب یا تحریک ریشه عصبی در حین جراحی
در طول جراحی دیسک کمر، جراح تلاش می کند فشار روی عصب برداشته شود. با این حال، ممکن است عصب در حین عمل دچار تحریک یا آسیب خفیف شود. این موضوع می تواند اصلی ترین علت گزگز پا بعد از عمل دیسک کمر باشد.
2. التهاب عصبی پس از عمل
بعد از جراحی، بدن وارد مرحله ترمیم می شود. التهاب طبیعی اطراف عصب ها و بافت ها می تواند باعث ایجاد احساس سر شدن، مورمور شدن یا گزگز پا شود. این حالت معمولاً موقتی است و با کاهش التهاب طی هفته ها یا ماه های بعد، علائم هم بهبود می یابند.
3. فشار یا عود دیسک
در بعضی بیماران، باقی ماندن بخشی از دیسک یا عود مجدد آن می تواند دوباره روی عصب فشار وارد کند. در چنین شرایطی بی حسی ممکن است پایدارتر باشد و نیاز به بررسی های تصویربرداری (مثل MRI) وجود دارد.
4. عوارض دستکاری عصب
گاهی دستکاری عصب ها در طول عمل یا چسبندگی بعد از جراحی، باعث ایجاد علائم حسی در پا می شود. این حالت شایع نیست اما می تواند دلیل ادامه دار بودن گزگز یا بیحسی پا باشد.
5. فاکتورهای تاثیرگذار دیگر در بی حس شدن پا بعد از عمل دیسک کمر
شرایط فردی بیمار هم اهمیت زیادی دارد. برخی از این فاکتورها به صورت موارد زیر هستند:
- سن بالاتر باعث می شود روند ترمیم عصب ها کندتر پیش برود.
- وجود بیماری هایی مانند دیابت یا مشکلات عروقی نیز می تواند روی بازگشت حس طبیعی پا اثر بگذارد.
نحوه تشخیص و بررسی بی حسی شدن پا بعد از جراحی دیسک کمر
بعد از عمل دیسک کمر، طبیعی است که بیمار کمی گزگز یا بیحسی در پا تجربه کند؛ اما تشخیص اینکه این احساس بخشی از روند طبیعی ترمیم است یا نشانه مشکلی جدی، فقط توسط پزشک امکان پذیر است که در ادامه فرایند تشخیص آن آورده شده است.
1. معاینه بالینی برای بی حسی با
اولین قدم، معاینه توسط پزشک است. پزشک با بررسی قدرت عضلات، بازتاب های عصبی و حس پوست پا می تواند وضعیت کلی عصب ها را ارزیابی کند. این معاینه کمک می کند مشخص شود آیا بی حسی واکنشی طبیعی بعد از جراحی است یا به دلیل فشار دوباره روی عصب ایجاد شده است.
2. نوار عصب و عضله از پا
در مواردی که بی حسی یا گزگز برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، پزشک ممکن است انجام نوار عصب و عضله (EMG/NCS) را درخواست دهد. این تست نشان می دهد جریان عصبی در پاها چطور منتقل می شود و آیا آسیبی در مسیر عصب ها وجود دارد یا نه.
3. تصویربرداری پس از عمل / MRI
در صورتی که پزشک احتمال دهد علت بی حسی، عود دیسک یا باقی ماندن فشار روی عصب باشد، ممکن است انجام MRI پس از عمل را برای بررسی بیشتر توصیه کند. این روش تصویربرداری دقیق نشان می دهد آیا بافت یا دیسک دوباره روی عصب فشار می آورد یا خیر.
علامت های هشداردهنده مهم بی حسی پا بعد از عمل
در بیشتر بیماران، بی حسی و مورمور پا بهتدریج بهتر می شود؛ اما در صورت بروز نشانه های زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- بیحسی ناگهانی و شدید در هر دو پا
- ضعف عضلانی پیشرونده (مثلاً افتادن پا هنگام راه رفتن)
- بی اختیاری ادرار یا مدفوع
درمان های بی حسی پا بعد از عمل جراحی دیسک کمر
برای درمان بی حس شدن پا بعد از عمل دیسک کمر، معمولاً ترکیبی از روش های توانبخشی و درمان های دارویی یا حمایتی استفاده می شود. انتخاب روش مناسب بسته به شدت علائم و نظر پزشک متفاوت است.
1. فیزیوتراپی و تمرینات عصبی برای گزگز پا بعد از عمل دیسک کمر
فیزیوتراپی دیسک کمر مهم ترین بخش درمان است. تمرینات مخصوص، به بازآموزی عصب ها و تقویت عضلات کمک می کنند و باعث می شوند بی حسی و گزگز پا سریع تر کاهش یابد.
در کلینیک مربوطی این تمرینات تحت نظر متخصصان و با استفاده از تجهیزات پیشرفته انجام می شود تا روند بهبودی بیمار کوتاه تر و موثرتر باشد.
2. استراحت کنترل شده
استراحت مطلق توصیه نمی شود؛ اما باید از فعالیت های سنگین پرهیز کرد. استراحت به صورت کوتاه مدت و کنترل شده همراه با راه رفتن ملایم می تواند به کاهش فشار روی عصب ها کمک کند.
3. دارو درمانی برای مور مور شدن پا بعد از عمل دیسک کمر
داروهای ضدالتهاب و داروهای مخصوص دردهای عصبی (مثل گاباپنتین یا پره گابالین) ممکن است برای کنترل درد و بی حسی تجویز شوند. این داروها التهاب و تحریک عصبی را کاهش می دهند.
4. استفاده از بریس و حمایت های مکانیکی
گاهی پزشک برای تثبیت ستون فقرات و کاهش فشار روی دیسک از بریس کمری استفاده می کند. این وسیله به بدن کمک می کند در وضعیت درست قرار بگیرد و فشار روی عصب ها کمتر شود.
5. درمان های مکمل برای بی حسی پا بعد از جراحی دیسک کمر
روش های کم تهاجمی مانند لیزر درمانی یا اوزون تراپی می توانند التهاب بافت های اطراف دیسک را کاهش دهند و به بهبود عملکرد عصب ها کمک کنند. این روش ها معمولاً بهعنوان درمان تکمیلی در کنار فیزیوتراپی استفاده میشوند.
6. جراحی مجدد در موارد مقاوم
اگر بعد از گذشت چند ماه و انجام درمان های غیر جراحی، بی حسی و گزگز همچنان باقی بماند یا بدتر شود، ممکن است نیاز به جراحی مجدد برای رفع فشار از روی عصب ها وجود داشته باشد.
دوره بهبودی و مدت زمان لازم برای بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر
بهبودی بی حسی پاها بعد از عمل دیسک کمر برای هر بیمار می تواند متفاوت باشد. برخی افراد خیلی زود بهبود پیدا می کنند و بعضی دیگر ممکن است مدت طولانی تری درگیر بی حسی و گزگز باشند. در کل، سیر طبیعی بهبودی معمولاً به این صورت است:
1. سر شدن پا بعد از عمل دیسک کمر پا در هفته اول
در هفته اول بعد از عمل، وجود بی حسی یا گزگز پا اغلب طبیعی است. علت این موضوع، التهاب و تورم اطراف عصب ها است که هنوز کاملاً فروکش نکرده اند. بیشتر بیماران در این مرحله نگران هستند؛ اما پزشکان تأکید می کنند که این نشانه ها در روزهای ابتدایی جای نگرانی جدی ندارد.
2. وضعیت تا یک ماه
تا پایان یک ماه، معمولاً شدت بی حسی کمتر می شود و بیمار توانایی بیشتری در حرکت کردن پیدا می کند. البته در بعضی افراد، به ویژه کسانی که قبل از عمل مدت زیادی دچار فشار عصبی بوده اند، روند بهبودی کندتر است. در این دوره، انجام فیزیوتراپی و تمرینات خانگی نقش کلیدی دارد.
3. بازه زمانی بهبودی کامل (۳–۶ ماه و بیشتر)
برای بسیاری از بیماران، علائم بی حسی و مورمور پا بین سه تا شش ماه به تدریج برطرف می شود. در برخی موارد خاص، مخصوصاً اگر عصب مدت طولانی قبل از عمل تحت فشار بوده باشد، ممکن است بهبودی کامل حتی بیشتر از شش ماه طول بکشد. با این حال، ادامه جلسات توانبخشی و پیگیری منظم با پزشک می تواند شانس بهبودی کامل را افزایش دهد.
مراقبت های روزمره برای درمان بی حسی پا بعد از جراحی دیسک کمر
دوران نقاهت بعد از عمل دیسک کمر فقط به استراحت محدود نمی شود، بلکه رعایت یک سری نکات در زندگی روزمره می تواند روند بهبودی را سریع تر کرده و احتمال باقی ماندن بی حسی پا را کاهش دهد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
1. وضعیت خواب و بالش زیر زانو
خوابیدن در وضعیت مناسب باعث کاهش فشار روی کمر و عصب ها می شود. بهترین حالت، خوابیدن به پشت است در حالی که یک بالش نرم زیر زانو قرار داده شود. این کار به کاهش کشیدگی در ستون فقرات کمک کرده و درد و بی حسی پا را کمتر می کند.
2. نحوه راه رفتن، نشستن و پرهیز از فشار
راه رفتن آرام و منظم به بهبود گردش خون و کاهش التهاب کمک می کند. هنگام نشستن باید از صندلی استاندارد با پشتی مناسب استفاده کرد و از نشستن طولانی مدت پرهیز نمود. همچنین بیمار باید از برداشتن اجسام سنگین یا خم شدن ناگهانی خودداری کند تا فشار اضافه ای به کمر وارد نشود.
3. استفاده از کفش مناسب
کفش راحت و استاندارد می تواند نقش مهمی در کاهش فشار به کمر و پاها داشته باشد. کفش های طبی یا ورزشی با کفی نرم و پشتیبانی مناسب برای بیماران توصیه می شود. استفاده از کفش های پاشنه بلند یا کفش های سفت و نامناسب می تواند روند بهبودی را کند نماید.
4. تغذیه و مکمل ها
رژیم غذایی غنی از پروتئین، ویتامین های گروه B و مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم به ترمیم اعصاب و عضلات کمک می کند. در بعضی موارد پزشک ممکن است مکمل های تقویتی برای بهبود عملکرد عصب ها تجویز کند. نوشیدن آب کافی و پرهیز از مصرف غذاهای التهاب زا مثل فست فود هم اهمیت زیادی دارد.
تماس و مشاوره در رابطه با بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر
در صورت بروز سر شدن پا بعد از عمل دیسک کمر به صورت مداوم یا تشدید علائم، مشاوره سریع با پزشک ضروری است. کلینیک مربوطی با بهره گیری از تیم تخصصی و خدمات فیزیوتراپی پیشرفته، آماده همراهی بیماران در مسیر درمان است.
برای دریافت نوبت یا مشاوره می توانید از راه های زیر اقدام کنید:
- تماس تلفنی با شماره: ۰۲۱۲۶۷۰۲۰۸۸
- مراجعه حضوری به کلینیک در ساعات کاری به آدرس: تهران.خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، خیابان منظرنژاد، پلاک ۴۵ واحد یک، فیزیوتراپی مربوطی
پرسش های متداول در مورد درمان بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر
آیا بی حسی پا بعد از عمل دیسک ممکن است دائمی شود؟
در بیشتر بیماران بی حسی پا پس از عمل دیسک کمر به تدریج کاهش می یابد؛ اما اگر آسیب شدید یا طولانی به عصب وارد شده باشد، احتمال باقی ماندن بخشی از بی حسی وجود دارد. تشخیص این موضوع تنها با بررسی پزشک امکان پذیر است.
درمان بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر چقدر طول می کشد؟
زمان بهبودی به شدت آسیب عصبی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. معمولاً بین سه تا شش ماه طول می کشد تا علائم بهبود پیدا کنند؛ اما در برخی موارد این روند می تواند طولانی تر باشد.
چه زمانی باید نگران بی حسی پا بعد از عمل دیسک کمر باشم؟
اگر بی حسی یا گزگز پا ناگهانی شدیدتر شود، همراه با ضعف شدید عضلانی یا بی اختیاری ادرار و مدفوع باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
بدون دیدگاه