وقتی سردرد شدید میگرنی شروع میشود، معمولاً هیچ چیز جز رهایی سریع از درد برایتان مهم نیست. خوشبختانه چند راه ساده مثل کمپرس سرد، نور کم و مصرف داروی مناسب میتوانند خیلی زود شدت حمله را پایین بیاورند. اما اگر این سردردها مرتب تکرار میشوند، احتمالاً ریشه مشکل در تنشن عضلات گردن یا الگوهای حرکتی اشتباه است، جایی که فیزیوتراپی میتواند تأثیر عمیقتری داشته باشد.
در ادامه، تمام روش های کاربردی درمان سریع میگرن را معرفی می کنیم تا بتوانید حمله های شدید را بهتر کنترل کنید.
سردرد میگرنی چه تفاوتی با سردرد معمولی دارد؟
سردرد میگرنی یک نوع سردرد عصبی و دوره ای است که معمولاً با درد ضربان دار، حساسیت بالا به نور و صدا و گاهی تهوع همراه می شود. این سردرد با عوامل مختلفی مانند تغییرات خواب، استرس، بعضی غذاها یا تنشن عضلات گردن تحریک می شود و ممکن است ساعت ها یا حتی چند روز ادامه پیدا کند.
سردرد معمولی معمولاً شدت کمتری دارد و با استراحت کوتاه یا مصرف یک مسکن ساده برطرف می شود، اما میگرن به دلیل ماهیت عصبی خود طولانی تر و شدیدتر است و عملکرد روزمره را مختل میکند. تفاوت های مهم سردرد معمولی و سردرد میگرنی شامل موارد زیر هستند:
- سردرد معمولی ضربان دار نیست اما میگرن اغلب با درد شدید، تپنده و ضرباندار همراه می شود.
- سردرد معمولی معمولاً روی هر دو سمت سر احساس می شود اما میگرن اغلب از یک سمت شروع می شود.
- سردرد معمولی حساسیت به نور و صدا ندارد اما در میگرن حساسیت شدید به نور و صدا بسیار شایع است.
- سردرد معمولی بهندرت تهوع ایجاد می کند اما در میگرن حالت تهوع و استفراغ دیده می شود.
- سردردهای معمولی معمولاً زودتر برطرف می شوند اما میگرن ممکن است بین ۴ تا ۷۲ ساعت طول بکشد.
- تشدید درد با فعالیت بدنی
- علائم هاله (Aura)، دیدن نورهای چشمکزن یا خطوط زیگزاگ (در برخی افراد)
علائم سردرد میگرنی
سردرد میگرنی معمولاً با یک الگوی مشخص ظاهر می شود و علاوه بر درد شدید، نشانه های دیگری هم دارد که تشخیص آن را آسان تر می کند. این علائم نشان مید هند که حمله فقط یک درد ساده نیست و سیستم عصبی بدن درگیر شده است.
علائم شایع و مهم میگرن شامل موارد زیر هستند:
- درد ضربانی که بیشتر از یک سمت سر شروع می شود
- حساسیت زیاد به نور، صدا یا بوهای تند
- تهوع یا احساس سنگینی معده
- تاری دید یا دیدن نقاط نورانی
- خستگی، بی حالی یا مشکل در تمرکز
روشهای درمان فوری سردرد شدید میگرنی
درمان فوری سردرد شدید میگرنی معمولاً ترکیبی از چند روش است تا هم درد حمله کم شود و هم دفعات آن پایین بیاید. سه روش رایج برای کنترل میگرن شامل فیزیوتراپی، دارودرمانی و روش های خانگی هستند. انتخاب روش مناسب به الگوی میگرن، شدت حمله و علت های زمینه ای مثل تنش عضلات گردن یا سبک زندگی بستگی دارد.
١) فیزیوتراپی برای درمان فوری میگرن
فیزیوتراپی برای بسیاری از افراد، به ویژه کسانی که میگرن آنها با گرفتگی عضلات گردن یا الگوهای حرکتی نادرست همراه است، یک روش موثر و سریع محسوب می شود. هدف فیزیوتراپی کاهش تنش عضلات، اصلاح حرکات و کم کردن حساسیت عصبی است.
عواملی که می توانند حمله میگرن را تشدید یا تکرار کنند. روش های مختلفی در فیزیوتراپی وجود دارد که هر کدام بخشی از این چرخه درد را اصلاح می کنند. ضمنا اگر تمایل دارید این روند درمانی در فضای خانه اتفاق بیفتد می توانید از خدمات فیزیوتراپی در منزل کلینیک مربوطی استفاده کنید.
شما همچنین می توانید برای اطلاع از تعرفه جلسات فیزیوتراپی از طریق دکمه زیر اقدام کنید.
۱.۱ـ سوزن خشک برای درمان فوری سردرد میگرنی
سوزن خشک در فیزیوتراپی یکی از روش های پرکاربرد برای درمان فوری میگرن است و معمولاً روی عضلات گردن، شانه و نواحی که فشار زیادی تحمل می کنند انجام می شود. این روش با آزادسازی نقاط ماشه ای، کاهش انقباض عضلات و آرام کردن الگوهای عصبی باعث کاهش شدت درد و کوتاه شدن مدت حمله می شود. بسیاری از افراد بعد از چند جلسه، کاهش چشمگیر در درد گردن و تعداد دفعات میگرن را گزارش می کنند.
مزایای سوزن خشک برای میگرن شامل موارد زیر هستند:
- آزادسازی سریع نقاط دردناک و سفتی عضلات گردن
- کاهش اسپاسم عضلاتی که می توانند باعث شروع حمله شوند
- کاهش حساسیت عصبی و کمتر شدن شدت درد
- بهبود دامنه حرکتی گردن و کاهش فشار روی ماهیچه های بالای شانه
- کمک به کاهش تعداد دفعات حمله در افراد با میگرن گردنی
- ایجاد آرامش عمیق عضلانی و کمتر شدن وزن و فشار سر و گردن
۱.۲ـ درمان دستی یا منوال تراپی
درمان دستی شامل تکنیک های آرام و دقیق روی مفاصل و عضلات گردن است. این روش به کاهش سفتی ناحیه گردنی، بهبود حرکت مهره ها و کم کردن فشاری که به ساختارهای عصبی منتقل می شود کمک می کند. درمان دستی برای افرادی که درد از پشت سر به سمت پیشانی کشیده می شود بسیار مؤثر است.
۱.۳ـ تمرین درمانی و اصلاح وضعیت بدن
تمرین هایی که عضلات گردن و شانه را تقویت یا کشش می دهند، نقش مهمی در کنترل بلند مدت میگرن دارند. اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن نیز از فشارهای مداوم روی گردن جلوگیری می کند. انجام این تمرین ها به صورت منظم، حملات را کمتر و خفیف تر می کند.
۱.۴ـ توانبخشی مفصل فک
دندان قروچه یا فشار دادن فک هنگام اضطراب یکی از محرک های شناخته شده میگرن است. فیزیوتراپی فک با کاهش تنش عضلات این ناحیه، به کمتر شدن دردهای ارجاعی پشت چشم و شقیقه کمک می کند.
۱.۵ـ توان بخشی چشمی
اختلال در حرکات چشم یا فشار زیاد هنگام مطالعه می تواند حمله میگرن را آغاز کند. در این روش فیزیوتراپ حرکات کنترل شده و ساده ای را آموزش می دهد تا عضلات چشم بهتر کار کنند و فشار روی سر و گردن کمتر شود.
۱.۶ـ الکتروتراپی
فیزیوتراپی با الکتروتراپی از جریان الکتریکی ملایم استفاده می کند تا درد عضلات و حساسیت عصبی کنترل شود. این روش معمولاً در کنار درمان دستی یا سوزن خشک استفاده می شود و تأثیر خوبی در کاهش سرعت پیشرفت حمله دارد.
اگر حملات میگرنی شما با درد گردن، گرفتگی عضلات یا وضعیت بدن ارتباط دارد، یک ارزیابی تخصصی می تواند مسیر درمان را روشن کند. برای بررسی دقیق وضعیت گردن و انتخاب بهترین روش فیزیوتراپی، می توانید نوبت و درخواست مشاوره آنلاین خود را در کلینیک فیزیوتراپی دکتر لادن مربوطی ثبت کنید.
- افزایش تعداد و شدت حملات در طول زمان
- اختلال تمرکز و کاهش توانایی انجام کارهای روزانه
- مشکلات خواب و خستگی مداوم
- تشدید اضطراب و کاهش کیفیت زندگی
- افزایش احتمال تبدیل شدن به میگرن مزمن
- بروز دردهای گردنی و عضلانی ناشی از تنش طولانی مدت
استفاده از هرگونه دارو بدون مشورت با پزشک ممنون می باشد و موارد زیر فقط و فقط جهت آگاهی شما ارائه شده اند.
۲) درمان سردرد شدید میگرنی با دارو
دارو درمانی یکی از سریع ترین روش ها برای کاهش شدت سردرد میگرنی است و بسته به نوع حمله و شدت درد، از چند گروه دارویی مختلف استفاده می شود که در جدول زیر چندین مسکن فوری سردرد میگرنی آمده است:
دسته دارویی | نمونه داروها | توضیح کوتاه و عبارتی |
مسکن های ساده | ایبوپروفن، آسپرین، استامینوفن، ناپروکسن، دیکلوفناک | کاهش درد و التهاب |
تریپتان ها | سوماتریپتان، ریزاتریپتان، زولمی تریپتان، النتریپتان، الکتریپتان | درمان حمله های متوسط تا شدید |
ارگوتامین ها | ارگوتامین، دی هیدروارگوتامین | اثر روی رگ های مغزی برای حملات خاص |
آنتاگونیست های CGRP / گپنت ها | ری مگپنت، اوبروگپنت | نسل جدید برای حملات مقاوم |
داروهای کمکی | پروکلوپرازین، کلرپرومازین | کنترل تهوع و علائم همراه |
توجه: این بخش توصیه پزشکی نیست و انتخاب یا مصرف هر دارو باید توسط پزشک تشخیص داده شود.
۳) روش های خانگی درمان فوری سردرد شدید میگرنی
روش های خانگی می توانند شدت حمله را کمتر کنند و در بسیاری از مواقع شروع درد را آرام تر کنند. این روش ها جایگزین درمان تخصصی نیستند اما در کنار دارو و اصلاح سبک زندگی، در جهت بهبود و کنترل میگرن تاثیر گذارند.
۳.۱ـ کمپرس سرد
قرار دادن کمپرس سرد روی پیشانی یا پشت گردن سرعت التهاب و ضربان درد را کم می کند و باعث آرام شدن مسیرهای عصبی می شود. این روش در شروع حمله بیشترین تاثیر را دارد و در بسیاری از افراد شدت درد را قابل توجه کاهش می دهد.
۳.۲ـ استراحت در محیط تاریک و آرام
نور زیاد و صداهای تیز، سیستم عصبی را تحریک می کنند و درد را شدیدتر می سازند. استراحت در یک فضای ساکت و کم نور کمک می کند مغز آرام شود و حمله سریع تر فروکش کند.
۳.۳ـ نوشیدن آب کافی
کم آبی یکی از محرک های رایج میگرن است و حتی کاهش خفیف آب بدن می تواند درد را شدید کند. نوشیدن آب در شروع علائم، فشار روی مغز را کمتر می کند و از افزایش شدت حمله جلوگیری می کند.
۳.۴ـ مصرف مقدار محدود کافئین
یک فنجان قهوه یا چای می تواند جریان خون را تنظیم کند و در برخی افراد شدت درد را کم کند. البته مصرف زیاد یا نامنظم ممکن است باعث سردردهای بعدی شود، پس مقدار کم و کنترل شده مناسب تر است.
۳.۵ـ زنجبیل
زنجبیل التهاب و تهوع را کاهش و در برخی افراد به اندازه داروهای سبک مسکن نتیجه می دهد. استفاده از چای زنجبیل یا پودر آن در شروع علائم می تواند سرعت حمله را کم کند.
۳.۶ـ ماساژ گردن و شانهها
ماساژ آرام عضلات گردن و شانه، تنش عضلانی را کم می کند و فشار روی اعصاب گردنی را پایین میآ ورد. این کار به ویژه در میگرن هایی که با گرفتگی گردن همراه هستند مؤثر است.
۳.۷ـ مدیتیشن و تنفس آرام
تمرین های تنفسی و مدیتیشن فشار عصبی و استرس را کم و کمک می کنند بدن سریع تر به حالت پایدار برسد. این کار می تواند شدت حمله را کم یا از پیشرفت آن جلوگیری کند.
۳.۸ـ اصلاح محرکها
برخی غذاها، کم خوابی، نور زیاد یا استرس مستقیم در آغاز حمله نقش دارند. وقتی فرد محرک خود را می شناسد، می تواند آنها را کاهش دهد و دفعات حمله کمتر می شود.
۳.۹ـ کمپرس گرم
برای افرادی که گردن سفت و دردناک دارند، کمپرس گرم جریان خون را بهتر و فشار روی عضلات را کم می کند. این روش می تواند کمک کند تحریک عضلات گردنی شدت میگرن را افزایش ندهد.
انواع سردردهای میگرنی
سردردهای میگرنی معمولاً بر اساس نوع علائم عصبی و شکل شروع درد دسته بندی می شوند. شناخت این انواع کمک می کند فرد بهتر بفهمد با چه نوع میگرنی رو به رو است و چه روشی می تواند بیشترین تأثیر را داشته باشد.
۱. میگرن با اورا
در این نوع میگرن چند دقیقه قبل از شروع درد، علائم عصبیِ برگشت پذیر ظاهر می شود. فرد ممکن است خطوط زیگزاگ و نقاط نورانی ببیند یا دچار گزگز یا بی حسی شود. این مرحله بین ۵ تا ۶۰ دقیقه ادامه پیدا می کند و سپس درد اصلی آغاز می شود.
نکته: منظور از اورا یک مجموعه علامت عصبی کوتاه مدت است که معمولاً چند دقیقه قبل از شروع میگرن دیده می شود.
۲. میگرن بدون اورا
شایع ترین نوع میگرن است. درد اغلب از یک سمت سر شروع می شود و ممکن است بین ۴ تا ۷۲ ساعت ادامه پیدا کند. تهوع، حساسیت به نور و صدا و سنگینی چشم ها از علائم رایج آن هستند.
۳. میگرن خاموش (Silent Migraine)
در این نوع، فرد اورا را تجربه می کند اما درد اصلی ایجاد نمی شود. علائم بینایی یا حسی ممکن است چند دقیقه تا یک ساعت ادامه داشته باشند و سپس برطرف شوند.
۴. میگرن گردنی (Cervicogenic Migraine)
این نوع میگرن معمولاً با اختلالات گردنی، سفتی عضلات یا ناهماهنگی حرکات گردن ارتباط دارد. درد از ناحیه گردن یا پشت سر آغاز می شود و به سمت پیشانی کشیده می شود.
عوارض عدم درمان سر درد میگرن
میگرن درمان نشده می تواند شدت بیشتری پیدا کند و به مشکلات جسمی و ذهنی طولانی مدت تبدیل شود. عوارض شایع درمان نکردن میگرن شامل موارد زیر هستند:
سوالات متداول در رابطه با درمان سریع سردرد میگرنی
در ادامه چند سوال متداول در رابطه با درمان فوری سردرد شدید میگرنی آورده شده است.
۱. آیا درمان های خانگی می توانند جای دارو را برای درمان میگرن بگیرند؟
روش های خانگی درد را کم می کنند اما نمی توانند جایگزین داروها باشند و در حملات شدید معمولاً به تنهایی کافی نیستند.
۲. چند جلسه فیزیوتراپی برای کاهش میگرن لازم است؟
تعداد جلسات به علت میگرن و وضعیت گردن بستگی دارد، اما بسیاری از افراد پس از چند جلسه ، کاهش درد و دفعات حمله را تجربه می کنند.
۳. آیا مصرف زیاد مسکن ها باعث بدتر شدن میگرن می شود؟
بله استفاده بیش از حد از مسکن ها می تواند سردردهای بازگشتی ایجاد کند و حملات را بیشتر کند.
۴. آیا میگرن می تواند فقط با یک سمت بدن درگیر شود؟
بله بسیاری از حملات میگرنی از یک سمت سر شروع می شوند و همان جا باقی می مانند.
۵. آیا تغییر رژیم غذایی می تواند تعداد حملات میگرن را کم کند؟
شناخت غذاهای محرک مثل شکلات، کافئین زیاد یا پنیرهای مانده می تواند تعداد حملات را کاهش دهد.
سخن پایانی
بهترین درمان های میگرن هم زمانی نتیجه بخش هستند که فرد هم روش های فوری را بشناسد و هم علت های زمینه ای را برطرف کند. ترکیب چند اقدام ساده در لحظه حمله، همراه با ارزیابی دقیق و انتخاب روش درمان مناسب، می تواند شدت درد و تعداد حملات را کم کند و زندگی روزمره را آرام تر سازد.
اگر می خواهید میگرن را بهتر کنترل کنید و درمانی پایدار و هدفمند داشته باشید، مشاوره با یک فیزیوتراپیست با تجربه می تواند قدم اول شما باشد. کلینیک فیزیوتراپی دکتر لادن مربوطی آماده است تا با ارزیابی تخصصی و برنامه درمانی مناسب، به شما کمک کند درد کمتری تجربه کنید و کیفیت زندگی تان بهتر شود.
بدون دیدگاه