فیزیوتراپی عصب دست روشی کاربردی برای کاهش درد، گزگز و ضعف دست است. عصب های دست زمانی آسیب می بینند که تحت فشار، التهاب یا کشیدگی قرار بگیرند و این آسیب می تواند کارهای ساده روزمره را دشوار کند. درمان به موقع کمک می کند حرکت دست بهتر شود و پیام های عصبی دوباره با قدرت بیشتری منتقل شوند. در ادامه نکات ضروری درباره علت، علائم و روش های درمان عصب دست با فیزیوتراپی آورده شده است.
آسیب های عصب دست و علائم آن ها
عصب های دست شبکه ای حساس هستند و هرگونه فشار یا آسیب می تواند پیام رسانی عصبی را مختل کند. اختلال در عملکرد عصب به صورت درد، بی حسی یا محدودیت حرکت ظاهر می شود. این آسیب ها انواع مختلفی دارند و شناخت آن ها کمک می کند درمان موثر تر انجام شود. پس قبل از بررسی روش های فیزیوتراپی عصب دست بهتر است ابتدا این آسیب ها را بشناسیم.
اگر درد یا بی حسی دست حرکت روزمره را برای شما سخت کرده است، زمان آن رسیده که درمان درست را آغاز کنید. در کلینیک دکتر لادن مربوطی، ارزیابی دقیق عصب دست و فیزیوتراپی تخصصی انجام می شود تا روند بهبود شما سریع تر و مطمئنتر پیش برود. برای تعیین وقت، کافی است همین امروز اولین قدم را بردارید.
۰۲۱-۲۶۷۰۲۰۸۸
۰۹۳۰۴۳۴۱۷۷۶
۱. سندروم تونل کارپال
سندروم تونل کارپال زمانی ایجاد می شود که عصب میانی دست در مسیر عبور از مچ تحت فشار قرار بگیرد. حرکات تکراری مثل تایپ، کار با موبایل یا فعالیت های شغلی طولانی باعث تشدید علائم می شوند و فرد احساس بی حسی یا گزگز دارد. در صورت تشخیص این بیماری آغاز روند فیزیوتراپی مچ دست در مرکز فیزیوتراپی دکتر لادن مربوطی را به شما پیشنهاد می کنیم.
علائم رایج این بیماری شامل موارد زیر هستند:
- گزگز و خوابرفتگی انگشتان به ویژه در شب
- ضعف در گرفتن اجسام
- درد مچ که به ساعد منتقل می شود
- کاهش دقت حرکتی در انجام کارهای ظریف
۲. آسیب به عصب رادیال
عصب رادیال پشت ساعد و دست را پوشش می دهد و زمانی آسیب می بیند که فشار مستقیم یا ضربه ناگهانی ایجاد شود. کارهای تکراری یا وضعیت نامناسب بازو نیز این عصب را حساس می کند.
در آسیب به عصب رادیال این علائم بیشتر دیده می شوند:
- بی حسی پشت دست
- افتادگی مچ یا ناتوانی در صاف کردن انگشتان
- ضعف در گرفتن اجسام
- احساس سوزش یا تیر کشنده در ساعد
۳. پارستزی دست
پارستزی به احساس سوزن سوزن شدن یا مورمور شدن گفته می شود و زمانی رخ می دهد که مسیر عصبی دچار اختلال شود. این حالت گاهی کوتاه است اما در برخی موارد نشانه آسیب عصبی مداوم است.
پارستزی معمولاً با این نشانه ها همراه است:
- گزگز طولانی یا تکرار شونده
- بی حسی نوک انگشتان
- حساسیت زیاد به لمس
- احساس برق گرفتگی هنگام حرکت دست
۴. تنگی عصب دست
گاهی بافت های اطراف عصب متورم یا سفت می شوند و مسیر عبور عصب تنگ می شود. این حالت باعث ایجاد درد و کاهش قدرت عضلانی می شود و در کارهای تکراری بیشتر خودش را نشان می دهد.
علائم تنگی عصب دست شامل موارد زیر هستند:
- درد هنگام خم کردن مچ
- ضعف در گرفتن اجسام
- گزگز بعد از فعالیت
- کاهش کنترل حرکتی انگشتان
۵. چسبندگی عصب دست
چسبندگی عصب زمانی ایجاد می شود که عصب بعد از التهاب، جراحی یا ضربه آزادانه حرکت نکند. حرکت طبیعی عصب محدود می شود و هر بار که انگشتان حرکت می کنند، درد تیر کشنده ایجاد می شود.
در چسبندگی عصب دست این موارد معمولاً دیده می شوند:
- درد هنگام باز و بسته کردن انگشتان
- محدود شدن دامنه حرکتی
- گزگز یا سوزش در مسیر عصب
- حساسیت شدید در محل آسیب
علت چسبندگی عصب دست چیست؟
چسبندگی عصب دست زمانی ایجاد می شود که بافت های اطراف عصب پس از التهاب، آسیب یا جراحی سفت شوند. این بافت ها عصب را در جای خود گیر می اندازند و اجازه نمی دهند همراه با حرکت دست آزادانه جابه جا شود.
حرکات تکراری، آسیب های ورزشی، بی حرکتی طولانی مدت و التهاب شدید از دلایل اصلی چسبندگی هستند. وقتی عصب در این وضعیت قرار بگیرد، پیام رسانی عصبی دچار اختلال می شود و فرد درد، گزگز یا ضعف حرکتی احساس می کند.
درمان چسبندگی عصب دست
درمان چسبندگی عصب دست با هدف کاهش التهاب، بهبود حرکت عصب و افزایش دامنه حرکتی انجام می شود. فیزیوتراپی انگشت دست نقش اصلی را در این روند دارد و کمک می کند عصب دوباره در مسیر طبیعی خود حرکت کند. در این رابطه تمرین های کششی، تکنیک های آزادسازی بافت نرم و حرکات کنترل شده به کاهش درد و بازگشت عملکرد کمک می کنند.
در موارد شدید، پزشک درمان های کمکی مثل دارو، تزریق یا محافظ موقت مچ را بررسی می کند. بیشتر بیماران بعد از چند هفته فیزیوتراپی، کاهش واضحی در درد و بهبود در عملکرد انگشتان تجربه می کنند.
تکنیک های فیزیوتراپی عصب دست
فیزیوتراپی عصب دست به منظور کاهش التهاب و افزایش قدرت عضلات اطراف عصب به کار می رود. این درمان کمک می کند پیام های عصبی با کیفیت بیشتری منتقل شوند و درد و گزگز کمتر شود. در ادامه رایج ترین تکنیک های فیزیوتراپی عصب دست آورده شده اند.
۱. تحریک الکتریکی عضلات (FES)
در FES از جریان الکتریکی خفیف استفاده می شود تا عضلاتی که به دلیل آسیب عصبی ضعیف شده اند دوباره فعال شوند. وقتی یک عصب پیام رسانی خود را از دست می دهد، عضله ای که زیر نظر آن عصب کار می کند رفته رفته تحلیل می رود. FES کمک می کند این عضلات دوباره در مسیر فعالیت قرار بگیرند. این تحریک باعث می شود پیام رسانی عصبی سریعتر هماهنگ شود و انگشتان توان از دست رفته را بازیابند.
این تکنیک در موارد زیر بیشترین فایده را دارد:
- ضعف انگشتان و افتادن اشیا از دست
- آسیب عصب رادیال که باعث افتادگی مچ می شود
- بعد از جراحی ترمیم عصب، برای حفظ قدرت عضلات
- هنگامی که عضلات به دلیل بی حرکتی طولانی ضعیف شده اند
۲. لیزر درمانی
لیزر سرد یا کم توان با ایجاد انرژی ملایم در بافت ها، التهاب را کاهش می دهد و محیط مناسبی برای ترمیم عصب فراهم می کند. عصب آسیب دیده زمانی بهتر ترمیم می شود که التهاب و ورم اطراف آن کمتر باشد. به همین دلیل لیزر یکی از روش های مؤثر برای کاهش فشار روی عصب است.
این تکنیک بیشتر برای مشکلات زیر مناسب است:
- سندروم تونل کارپال و فشار روی عصب میانی
- چسبندگی عصب دست بعد از التهاب یا آسیب
- دردهای تیر کشنده ناشی از التهاب شدید
- تنگی مسیر عصب در مچ یا ساعد
۳. تمرین درمانی
تمرین درمانی ستون اصلی فیزیوتراپی عصب دست است. این تمرین ها شامل حرکات کنترل شده ای هستند که کمک می کنند عصب در مسیر خود بهتر حرکت کند، خشکی کاهش و دامنه حرکتی انگشتان بیشتر شود. برخی تمرین ها (مثل اسلاید عصب میانی) کمک می کنند عصب از بافت های اطراف جدا شود و فشار روی آن کم شود. بعضی دیگر (مثل لیفت مچ یا پرس توپ) قدرت عضلات را تقویت می کنند.
این تکنیک برای شرایط زیر بیشترین اثر را دارد:
- چسبندگی عصب و محدودیت حرکت انگشتان
- سندروم تونل کارپال با خواب رفتگی و گزگز
- ضعف عضلات انگشتان و درد هنگام حرکت
- پارستزی (مورمور و سوزن سوزن شدن) ناشی از کم تحرکی عصب
۴. فیزیوتراپی با موم گرم (پارافین تراپی)
موم گرم حرارتی یکنواخت ایجاد می کند و باعث می شود عضلات، تاندون ها و بافت های اطراف عصب شل شوند. وقتی دست گرم می شود، جریان خون افزایش پیدا می کند و اکسیژن بیشتری به عصب می رسد. این موضوع باعث کاهش خشکی و بهتر شدن حرکت دست می شود. بسیاری از بیماران این روش را قبل از انجام تمرین ها دریافت می کنند، چون بافت ها آماده تر می شوند.
این تکنیک برای مشکلات زیر مؤثرتر است:
- خشکی انگشتان و محدود شدن دامنه حرکتی
- درد صبحگاهی در انگشتان و مچ
- التهاب خفیف و سفتی بافت های اطراف عصب
۵. طب سوزنی و سوزن خشک
طب سوزنی روی نقاط خاصی از مسیر عصبی اثر می گذارد و پیام های درد را کاهش می دهد. این روش سیستم عصبی را آرام تر و کمک می کند پیام رسانی عصبی منظم تر انجام شود. برای برخی افراد، کاهش درد بعد از طب سوزنی بسیار محسوس است و حرکت دست راحت تر می شود.
طب سوزنی بیشتر در موارد زیر نتیجه خوبی دارد:
- دردهای تیر کشنده ناشی از التهاب عصب
- گزگز و خواب رفتگی مداوم انگشتان
- درد مزمن پس از آسیب عصب
- فشارهای عصبی ناشی از وضعیت کاری طولانی
بسیاری از مشکلات عصبی دست با روش های معمولی بهتر نمی شوند و نیاز به تکنیک های حرفه ای دارند. در کلینیک دکتر لادن مربوطی، درمانهایی مثل لیزر، FES، تمرین درمانی و تراپی با موم گرم با دستگاه های پیشرفته انجام می شود تا عصب فرصت واقعی برای ترمیم پیدا کند.
اگر می خواهید عملکرد دست به حالت طبیعی برگردد، می توانید برای مشاوره و ارزیابی تماس بگیرید.
فیزیوتراپی عصب دست چه کمکی می کند؟
فیزیوتراپی با مجموعهای از تکنیک ها، توانایی دست را بهتر می کند و مسیر حرکت عصب را آزادتر می سازد. این روش به صورت مرحله به مرحله اجرا می شود و کارکرد دست را تقویت می کند.
مزایای فیزیوتراپی معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- کاهش درد و گزگز
- افزایش قدرت گرفتن دست
- بهبود حرکت انگشتان
- کاهش التهاب و تورم
- جلوگیری از چسبندگی بیشتر عصب
- بازگشت تدریجی عملکرد طبیعی دست
تمرین درمانی عصب دست در منزل
تمرین های خانگی مکمل فیزیوتراپی عصب دست هستند و به ترمیم عصب، تقویت عضلات و افزایش دامنه حرکتی کمک می کنند. این تمرین ها بسیار مهم هستند و در کاهش علائم سندروم تونل کارپال، تنگی عصب و چسبندگی نقش مهمی دارند.
انجام تمرین های زیر به صورت روزانه توصیه می شود:
- کشش مچ به سمت بالا – مچ به آرامی عقب برده می شود تا کشش ملایمی در ساعد احساس شود.
- کشش مچ به سمت پایین – مچ به سمت پایین خم می شود و عضلات پشت ساعد کشیده می شوند.
- اسلاید عصب میانی – حرکات پیوسته برای لغزندگی عصب انجام می شود تا فشار از روی مسیر عصبی برداشته شود.
- گِلاید تاندون ها- حرکات تدریجی انگشتان از حالت صاف تا مشت بسته برای پیشگیری از خشکی.
لیفت مچ – مچ به سمت بالا بلند می شود تا عضلات ساعد تقویت شوند. - فشار دادن توپ نرم – توپ نرم یا حوله رول شده فشار داده می شود تا عضلات انگشتان و کف دست قوی تر شوند.
- کشش مچ با وزنه سبک – با وزنه سبک حرکات کنترل شده انجام می شود تا قدرت عضلات افزایش پیدا کند.
سخن پایانی
عصب دست زمانی کارایی خود را حفظ می کند که آزادانه حرکت کند و پیام های عصبی بدون اختلال منتقل شوند. آسیب، فشار یا چسبندگی می تواند این روند را مختل کند و علائم درد، گزگز یا ضعف ایجاد کند. فیزیوتراپی با روش های مختلف، زمینه بهبود عصب را فراهم و کمک می کند دست توان حرکتی و حسی خود را به تدریج پس بگیرد. درمان زودهنگام و انجام تمرین های خانگی، سرعت بهبود را افزایش می دهد.
گاهی درد دست یا مورمور شدن طولانی مدت نشانه آسیب عصبی است و نادیده گرفتن آن شرایط را سخت تر می کند. تیم فیزیوتراپی کلینیک دکتر لادن مربوطی با عنوان بهترین کلینیک فیزیوتراپی شرق تهران طرح درمان شخصی سازی شده به شما کمک می کند قدرت انگشتان، هماهنگی حرکتی و حس طبیعی دست را دوباره تجربه کنید. برای شروع روند بهبود، امکان رزرو نوبت به صورت تلفنی یا حضوری وجود دارد.
۰۲۱-۲۶۷۰۲۰۸۸
۰۹۳۰۴۳۴۱۷۷۶
سوالات متداول در مورد فیزیوتراپی عصب دست
در این بخش چندین سوال متداول در رابطه با فیزیوتراپی عصب دست آورده شده است.
آسیب عصب دست چقدر زمان می برد تا خوب شود؟
بسته به شدت آسیب، چند هفته تا چند ماه طول می کشد. استمرار در فیزیوتراپی روند بهبود را سریع تر می کند.
آیا تمرین های خانگی جای فیزیوتراپی را می گیرند؟
خیر. تمرین ها مکمل فیزیوتراپی هستند اما درمان اصلی نیستند.
چه زمانی برای درد عصب دست باید به متخصص مراجعه کنم؟
اگر درد، گزگز یا ضعف بیش از چند روز ادامه داشته باشد، بررسی تخصصی لازم است.
آیا آسیب عصب دست می تواند دائمی شود؟
در موارد شدید یا درمان نشده ممکن است برخی علائم ماندگار شوند.
آیا فیزیوتراپی بعد از جراحی عصب دست لازم است؟
بله. پس از جراحی، فیزیوتراپی برای بازگشت حرکت و جلوگیری از چسبندگی ضروری است.
بدون دیدگاه