سندروم تونل کارپال زمانی شکل می گیرد که عصب میانی مچ دست تحت فشار قرار بگیرد و باعث درد، گزگز یا بی حسی انگشتان شود. این مشکل با روش های ساده مثل استراحت، اسپلینت شبانه و فیزیوتراپی قابل درمان است و بسیاری از افراد پس از شروع درمان، بهبود قابل توجهی احساس می کنند. شناخت نشانه ها و علت ها به شما کمک می کند تصمیم درستی برای درمان بگیرید و از بیشتر شدن علائم جلوگیری کنید. برای آشنایی دقیق تر با این عارضه و مسیرهای درمان از طریق فیزیوتراپی ، تا پایان این نوشته با ما همراه باشید.
سندروم تونل کارپال چیست؟
سندروم تونل کارپال اختلالی در مچ دست است که در آن فضای داخل تونل کارپال متورم می شود و عصب میانی را تحت فشار قرار می دهد. این عصب مسئول احساس و حرکت بخش مهمی از انگشتان است و وقتی تحت فشار قرار بگیرد، دست نمی تواند پیام های عصبی را درست دریافت کند. به همین دلیل فرد به تدریج درد، گزگز، بی حسی یا ضعف در انگشتان را تجربه می کند.
علائم سندروم تونل کارپال
علائم معمولاً به آرامی شروع می شوند و در ابتدا ممکن است رفت و برگشتی باشند که بیشتر به صورت زیر خود را نشان می دهند:
- درد در مچ، انگشتان یا کف دست ایجاد می شود.
- بی حسی در نوک انگشتان حس می شود.
- گزگز یا حس سوزن سوزن شدن ایجاد می شود.
- قدرت گرفتن اشیا کاهش پیدا می کند.
- ضعف در انگشت شست دیده می شود.
علل بهوجود آمدن سندروم تونل کارپال
این عارضه زمانی ایجاد می شود که بافت های داخل تونل کارپال متورم شوند و به عصب میانی فشار وارد کنند که از مهم ترین علل های به وجود آمدن آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- حرکات تکراری مچ در کارهایی مانند تایپ، کار با ابزار یا رانندگی باعث خستگی بافت ها و افزایش تورم در مچ می شود.
- التهاب مفاصل یا آرتروز باعث ورم بافت های اطراف عصب می شود و فضای تونل را کم می کند.
- آسیب های مچ مانند شکستگی یا رگ به رگ شدن شکل تونل کارپال را تغییر می دهند و روی عصب فشار وارد می کنند.
- کیست های گانگلیون در اطراف مچ ممکن است بزرگ شوند و فضای عصب را محدود کنند.
- بارداری معمولاً با افزایش مایعات بدن همراه است و این تجمع مایع به تورم و فشار بیشتر روی عصب منجر می شود.
- بیماری هایی مثل دیابت، کم کاری تیروئید و چاقی گردش خون و عملکرد بافت ها را تغییر و خطر تورم در تونل کارپال را افزایش می دهد.
روش های درمان سندروم کارپال
درمان سندروم تونل کارپال بر کاهش فشار روی عصب میانی تمرکز دارد و متناسب با شدت علائم انتخاب می شود. هر روش نقش متفاوتی در کم کردن درد و بهبود حرکت دست دارد.
۱. استفاده از اسپلینت
اسپلینت مچ را در وضعیتی ثابت نگه می دارد و فشار روی عصب را کم می کند. استفاده از آن هنگام خواب تأثیر زیادی در کاهش گزگز شبانه دارد.
۲. فیزیوتراپی برای درمان سندروم کارپال
فیزیوتراپی یکی از مهم ترین و مؤثرترین روش های درمان این عارضه است که حتی به صورت فیزیوتراپی در منزل هم انجام می پذیرد. هدف فیزیوتراپی کاهش التهاب، تقویت عضلات اطراف مچ، بهبود حرکت و اصلاح الگوی استفاده از دست است. این روش در بسیاری از افراد مانع پیشرفت عارضه می شود که خود شامل چندین تکنیک است که در ادامه آمده است. هم چنین اگر میخواهید از تعرفه جلسات فیزیوتراپی مطلع شوید و شانس نیاز به جراحی را کاهش دهید میتوانید از طریق دکمه زیر اقدام کنید .
۲.۱) تمرینات کششی
یکی از تمریناتی که اصولا در فیزیوتراپی تاندون مچ دست انجام می شود، تمرینات کششی هستند که باعث کاهش سفتی بافت ها و ایجاد فضای بیشتر در تونل کارپال می شوند. این تمرینات به آرام شدن فشار روی عصب کمک می کنند و حرکت مچ را بهبود می دهند.
۲.۲) تمرینات تقویتی
تمرینات تقویتی عضلات ساعد و مچ را مقاوم تر می کنند و کنترل حرکتی دست را افزایش می دهند. این تمرینات فشار اضافی روی عصب را کم و احتمال برگشت علائم را کمتر می کنند.
۲.۳) تکنیک های دستی
در تکنیک های دستی، درمانگر با حرکات ملایم بافت های اطراف تونل کارپال را آزاد می کند. این کار جریان خون را بهتر و به کاهش التهاب کمک می کند.
۲.۴) موبیلیزیشن عصب
این تکنیک به بهبود حرکت عصب میانی کمک می کند. هنگام فشار یا تحریک عصب، حرکت طبیعی آن محدود می شود و درمانگر با حرکات کنترل شده این محدودیت را برطرف می کند.
۲.۵) اولتراسوند درمانی
اولتراسوند با گرمای عمقی باعث کاهش تورم و التهاب می شود و بافتها را برای حرکت بهتر آماده می کند. این روش در کاهش درد مچ بسیار مؤثر است.
۲.۶) لیزر درمانی
لیزر سطحی التهاب بافت ها را کم و روند ترمیم را سریع تر می کند. این روش برای تسکین دردهای مداوم مفید است.
۳. تغییر عادات روزانه
کاهش حرکت های تکراری مثل تایپ طولانی، کار با ابزار یا حمل اجسام باعث می شود فشار مداوم روی تاندون ها کمتر شود و عصب فضای بیشتری برای عملکرد طبیعی پیدا کند. اصلاح نحوه گرفتن وسایل، استفاده از پد مچ، تنظیم ارتفاع میز و قرارگیری مناسب دست در زمان کار، به آرام شدن علائم کمک می کند و جلوی تشدید درد را می گیرد.
۴. داروهای ضدالتهاب
داروهای ضدالتهاب خوراکی یا تزریقی، التهاب داخل تونل کارپال را کاهش می دهند و ورمی را که روی عصب فشار وارد می کند کم می کنند. این داروها معمولاً به بیمار کمک می کنند تا حرکت دادن مچ راحت تر شود و درد شبانه یا گزگز کاهش پیدا کند و مخصوصاً وقتی در کنار تغییر سبک کار استفاده شوند بسیار مفید واقع خواهند شد.
۵. تزریق کورتون
تزریق کورتون مستقیماً التهاب و تورم اطراف عصب را کاهش م یدهد و در نتیجه فضا در تونل کارپال بیشتر می شود و عصب فشار کمتری تحمل می کند. این روش به ویژه در مراحل متوسط بسیار مؤثر است و می تواند چند ماه علائم درد، بی حسی و گزگز را کاهش دهد؛ اما نیاز دارد که پزشک زمان مناسب تزریق را تشخیص دهد.
۶. جراحی
جراحی زمانی انجام می شود که فشار روی عصب به مرحله ای برسد که روش های ساده تر مؤثر نباشند و علائم زندگی روزمره را مختل کنند. در این عمل، فضای تونل کارپال بازتر می شود تا عصب بدون فشار کار کند. با این روش معمولاً بیمار بعد از چند هفته به تدریج قدرت و حس طبیعی دست را دوباره تجربه می کند.
بهترین درمان سندروم تونل کارپال چیست؟
درمان مناسب به شدت علائم، مدت درگیری و علت ایجاد فشار بستگی دارد.
- در موارد خفیف تا متوسط، اسپلینت شبانه، اصلاح عادات کاری و فیزیوتراپی بیشترین تأثیر را دارند و بیشتر افراد با همین روش ها بهبود پیدا می کنند.
- اگر علائم شدید باشند یا بعد از چند ماه درمان ساده بهتر نشوند، تزریق کورتون یا جراحی می تواند بهترین انتخاب باشد.
در میان همه روش ها، فیزیوتراپی به عنوان موثرترین درمان غیرجراحی شناخته می شود، زیرا هم التهاب را کم می کند و هم به دست کمک خواهد کرد عملکرد طبیعی خود را دوباره به دست بیاورد.
دارو برای سندرم تونل کارپال
داروها معمولاً برای کاهش التهاب و آرام کردن درد تجویز می شوند و نقش آن ها بیشتر حمایتی است که در جدول زیر برخی از آن ها معرفی شده اند:
نام دارو | کاربرد | توضیح کوتاه |
ایبوپروفن | ضدالتهاب | ورم اطراف عصب را کم می کند و درد را کاهش میدهد. |
استامینوفن | مسکن | برای کنترل درد خفیف تا متوسط استفاده می شود. |
ناپروکسن | ضدالتهاب | مدت اثر طولانی تری دارد و التهاب را کاهش می دهد. |
تزریق کورتون | ضدالتهاب قوی | التهاب شدید را کم می کند و چند ماه از علائم می کاهد. |
نحوه تشخیص سندرم تونل کارپال
تشخیص این عارضه بر اساس شکایت بیمار و بررسی دقیق مچ دست انجام می شود. مراحل تشخیص شامل موارد زیر هستند:
- پزشک علائم و محل درد را بررسی می کند.
- حرکت مچ و انگشتان را ارزیابی می کند.
- آزمایش هایی مانند تست فالن یا تینل را انجام می دهد.
- در صورت نیاز از نوار عصب یا تصویربرداری استفاده می کند.
پیشگیری از سندروم تونل کارپال
با رعایت چند کار ساده می توان از آسیب دیدگی مچ جلوگیری کرد و فشار روی عصب را کاهش داد. نکات زیر در پیشگیری از این عارضه اهمیت زیادی دارند:
- کاهش حرکات تکراری مچ در طول روز ضروری است.
- استراحت های کوتاه بین فعالیت ها باید انجام شود.
- ارتفاع میز و موقعیت مچ هنگام تایپ باید مناسب باشد.
- گرم کردن دست قبل از کارهای سنگین کمک زیادی می کند.
- حفظ وزن مناسب، فشار اضافه روی مفاصل را کم می کند.
فیزیوتراپی سندروم تونل کارپال
فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روش ها برای درمان سندروم تونل کارپال است، زیرا هم التهاب بافت ها را کم می کند و هم به دست کمک می کند توان حرکتی خود را دوباره به دست بیاورد. زمانی که عصب میانی تحت فشار قرار بگیرد، عضلات اطراف مچ ضعیف می شوند و حرکت دست محدود می شود. فیزیوتراپی با ترکیبی از تکنیک های دستی، تمرینات کششی و تقویتی به کاهش این فشار کمک و جریان خون را بهتر می کند. نتیجه این روند کاهش درد، برگشت قدرت و بهبود فعالیت های روزانه است.
این روش برای افرادی که دچار علائم خفیف تا متوسط هستند، بهترین انتخاب غیرجراحی محسوب می شود. بسیاری از بیماران پس از چند جلسه متوجه کاهش گزگز و بی حسی می شوند و می توانند کارهای روزانه را راحت تر انجام دهند.
اگر بهدنبال درمان اصولی و ایمن هستید، مراجعه به صفحه مشاوره و رزرو آنلاین کلینیک مربوطی می تواند روند بهبودی شما را سریع تر کند. متخصصان این مرکز با بررسی دقیق شدت علائم، برنامه درمانی ویژه ای تنظیم و در کنار شما مسیر درمان را قدم به قدم طی می کنند.
اقدامات لازم بعد از جراحی سندروم تونل کارپال
بعد از جراحی، مراقبت درست از دست برای بهبود کامل و کاهش تورم اهمیت زیادی دارد که نکات زیر در این رابطه مهم هستند:
- دست باید در چند روز اول بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد تا ورم کمتر شود.
- بانداژ باید طبق توصیه پزشک تعویض شود.
- حرکات سبک انگشتان باید انجام شود تا خشکی ایجاد نشود.
- فشار مستقیم روی محل جراحی نباید وارد شود.
- کارهای سنگین و بلند کردن اشیا باید برای چند هفته کنار گذاشته شود.
حرکاتی برای درمان سندرم تونل کارپال در خانه
تمرین های ساده به بهبود حرکت دست کمک و فشار روی عصب را کم می کنند که در ادامه چندتا از این حرکت ها بحث شده است.
۱. حرکت کشش مچ
دست را رو به جلو نگه دارید و با دست دیگر آرام مچ را به سمت عقب بکشید تا کشش خفیفی در ساعد حس شود.
۲. حرکت لغزش عصب
انگشتان را صاف نگه دارید و سپس آن ها را به صورت مرحله ای خم کنید تا عصب میانی در مسیر خود حرکت روان تری پیدا کند.
۳. باز و بسته کردن مشت
مشت خود را به آرامی ببندید و باز کنید تا عضلات کف دست گرم و فعال شوند.
سوالات متداول
در صورت وجود هر گونه ابهام میتوانید با کارشناسان ما در کلینیک فیزیوتراپی مربوطی تماس حاصل نمایید:
۱. آیا سندروم تونل کارپال می تواند خود به خود خوب شود؟
در برخی افراد، مخصوصاً زمانی که علت مربوط به بارداری یا فشار موقتی باشد، احتمال بهبود خود به خود وجود دارد؛ اما در بسیاری از موارد، نیاز به درمان و اصلاح عادات روزانه دیده می شود.
۲. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
اگر درد یا گزگز چند هفته ادامه پیدا کند، یا علائم هنگام خواب شما را بیدار کند، مراجعه به پزشک ضروری است.
۳. آیا کار با موبایل می تواند باعث این مشکل شود؟
استفاده طولانی مدت و تکراری از مچ هنگام تایپ یا کار با گوشی می تواند فشار روی عصب را افزایش دهد.
۴. بعد از جراحی چه مدت طول می کشد تا به فعالیت های روزانه برگردم؟
بیشتر افراد پس از یک تا دو ماه می توانند به کارهای روزمره برگردند؛ اما زمان دقیق به شدت آسیب و نوع جراحی بستگی دارد.
۵. آیا امکان دارد بیماری بعد از درمان دوباره برگردد؟
اگر عادات روزانه اصلاح نشود یا فشار تکراری روی مچ وارد شود، احتمال برگشت علائم وجود دارد.
سخن پایانی
سندروم تونل کارپال در صورت رسیدگی به موقع به خوبی درمان می شود و بسیاری از افراد با روش های ساده مانند فیزیوتراپی، اسپلینت و تغییر عادات کاری بهبود چشمگیری تجربه می کنند. اگر نشانه هایی مانند گزگز، بی حسی یا ضعف در انگشتان دارید، مراجعه به یک کلینیک فیزیوتراپی می تواند تصمیم درستی باشد. درمان زودهنگام مانع پیشرفت بیماری می شود و کمک می کند توان دست شما سریع تر برگردد.
کلینیک فیزیوتراپی دکتر لادن مربوطی با ارزیابی دقیق شرایط هر فرد و ارائه برنامه درمانی اختصاصی، به شما کمک می کند عملکرد طبیعی دست را دوباره به دست بیاورید و فعالیت های روزانه تان را بدون درد ادامه دهید. اگر برای درمان این عارضه به دنبال یک انتخاب مطمئن هستید، شروع درمان در کلینیک ما می تواند بهترین قدم برای بهبود کامل باشد.
بدون دیدگاه